Top 10 loài cá cảnh nước ngọt ưa nước cứng và pH cao

Có những loài cá cảnh nuôi ở nhà mãi không ổn, đơn giản vì chúng ưa thông số nước khác hẳn nước máy nhà bạn. Chẳng hạn, nước máy có pH và GH (độ cứng tổng) rất cao thì cá đĩa, tép crystal và những loài sống ở nước mềm có thể khó nuôi hơn. Dù vậy, nước nhà bạn có cứng đến mức bị gọi đùa là "đá lỏng" thì cũng đừng nản. Nhiều loài sống khỏe trong nước cứng. Dưới đây là 10 loài cá cộng đồng chịu được pH và GH cao.

1. Cá bình tích (platy) Xiphophorus maculatus

Platy là loài cá đẻ con hiếu động, rất hợp với người mới chơi. Nó được ưa chuộng vì màu sắc rực rỡ, giá rẻ và dễ chăm. Cá chỉ dài 5–7 cm và chịu được dải thông số nước rộng, kể cả nước khá cứng. Platy phương nam (X. maculatus) thiên về cá nhiệt đới. Còn platy variatus (X. variatus) quen với nước mát hơn và có thể sống trong bể không cắm sưởi. Giống nhiều loài cá đẻ con khác, platy là tay dọn bể giỏi. Chúng nhặt thức ăn thừa quanh bể và gặm cả rêu hại, nhưng không ăn cây thủy sinh.

2. Cá neon Congo (Congo tetra) Phenacogrammus interruptus

Phần lớn các loài tetra phổ biến trong giới chơi cá đến từ Nam Mỹ, nơi nước thường có pH và GH thấp. Cá neon Congo thì khác. Đây là loài châu Phi, sống dễ dàng ở pH 6,0–8,0 và nước khá cứng. Con đực sặc sỡ, có vài sọc ngang óng ánh màu đỏ cam và xanh lam. Con cái thì ngả màu vàng bạc hơn. Cá dài tới 8 cm và sống theo đàn, nên hợp với bể cỡ vừa đến lớn. Chúng sống tốt với các loài cùng cỡ không rỉa bộ vây dài thướt tha của chúng, như cá cầu vồng, cá đẻ con và các loài cá da trơn hiền.

3. Cá bảy màu (guppy) Poecilia reticulata

Cá bảy màu cực kỳ được ưa chuộng vì có vô số dòng màu, thân nhỏ và tính tình dễ mến. Nhìn cả đàn túa lại mỗi lần cho ăn, hay bất chợt phát hiện mấy con cá con trốn trong đám cây rậm, là cái thú rất riêng khi nuôi loài này. Có điều, cá bảy màu bắt buộc phải có nước cứng, tức GH cao, mới sống tốt. Nước máy nhà bạn vốn mềm thì vẫn nuôi được, miễn là châm thêm khoáng cho bể, ví dụ Wonder Shell hoặc Seachem Equilibrium. Cá ăn gần như mọi thứ bạn cho, nhưng bạn nên cân nhắc thêm vài loại thức ăn giàu canxi vào khẩu phần.

4. Cá molly Poecilia latipinna

Molly cũng là cá đẻ con và không thể sống thiếu nước cứng, có tính kiềm. Giống cá bảy màu, molly thường xuất thân từ các trại cá nuôi bằng nước lợ. Nước lợ là nước ngọt pha nước mặn, nên chứa rất nhiều khoáng. Khi cửa hàng bán những con molly này và người mua đem về bể nước ngọt, cá dễ sinh bệnh, chẳng hạn bệnh lắc mình (shimmying) và các bệnh nhiễm trùng khác. Nếu nước nhà bạn thật sự cứng, hoặc bạn chịu khó châm khoáng thường xuyên, thì molly là loài cá rất vui để nuôi. Phần lớn cửa hàng bán các dòng màu của P. sphenops (molly vây ngắn) và P. latipinna (molly vây buồm). Cá dài từ 5 đến 13 cm.

5. Cá flagfish Florida Jordanella floridae

Đây là một loài pupfish Bắc Mỹ dài 6 cm. Tên gọi của nó lấy từ màu sắc tuyệt đẹp của con đực, trông giống các ngôi sao và sọc kẻ trên quốc kỳ Mỹ. Miệng cá có hình dạng vừa khít để giật đứt rêu tóc và rêu râu đen (BBA). Tuy vậy, trong lúc gặm rêu, chúng có thể vô tình làm hỏng những loại cây mỏng manh. Cá flagfish Florida cực kỳ khỏe và chịu được dải pH và nhiệt độ rất rộng. Bạn thả chúng vào bể nước cứng, có sưởi hay không có sưởi, đều không gặp vấn đề gì. Nếu muốn thử cho một loài thú vị sinh sản, cá flagfish Florida là lựa chọn đáng cân nhắc. Chúng đẻ trứng và thường đẻ khi nước hơi ấm. Cá bố mẹ không chăm con. Vì vậy, cá bột sẽ có nhiều cơ hội sống sót hơn nếu bể có thật nhiều chỗ trú rậm rạp, hoặc nếu bạn chuyển chúng sang một bể đẻ riêng.

6. Cá neon tia X (x-ray tetra) Pristella maxillaris

Loài này dễ nuôi, hợp với người mới. Nó không hẳn là cá nước cứng, nhưng có mặt trong danh sách vì sống được ở dải pH và GH rất rộng. Cái tên "x-ray tetra" bắt nguồn từ thân cá trong suốt, nhìn thấy được một phần nội tạng bên trong. Cá dài 5 cm, thân hơi cao, sống theo đàn và có nhiều biến thể màu, như màu bạc thường, vàng bạch tạng và các dòng GloFish phát huỳnh quang. Bạn nên nuôi một đàn ít nhất sáu con để chúng thấy thoải mái trong nhà mới. Thức ăn nên đa dạng, gồm thức ăn mảnh, thức ăn viên, bo bo và các loại thức ăn khác.

7. Cá Odessa barb Pethia padamya

Điểm nhận diện của Odessa barb là dải vảy đỏ tươi to bản chạy ngang dọc hai bên thân, đi kèm các vệt đen và bộ vây màu vàng. Chúng đến từ ao hồ và sông suối vùng cao ở Myanmar, Đông Nam Á. Ở đó, cá thích nghi được cả với nước hơi mềm lẫn nước rất cứng. Cá đủ hiền để sống trong bể cộng đồng từ 110 lít trở lên. Có điều, bạn nên nuôi chung với các loài bơi nhanh khác, đủ sức theo kịp sự hiếu động của chúng. Odessa barb dài 6 cm và sống theo đàn, nên nuôi từ sáu con trở lên. Thả chúng vào bể trồng thật nhiều cây xanh thì màu đỏ rực của cá mới nổi hẳn lên.

8. Cá cầu vồng xanh ngọc (turquoise rainbowfish) Melanotaenia lacustris

Loài cá cầu vồng hồ Kutubu này rất đẹp, với phần lưng xanh ngọc nổi bật và phần bụng vàng bạc. Một sọc đen nằm ngang chạy giữa thân, chia đôi hai mảng màu. Cái hay của loài này là cả con đực lẫn con cái đều có màu đẹp. Đẹp nhất là lúc vào mùa sinh sản, khi con đực bật lên một sọc neon trên trán để tán tỉnh con cái nó ưng ý. Cá dài 10 cm và sống theo đàn. Chúng thích bể dài từ 1,2 m trở lên, nước có pH kiềm và GH cao, giống vùng nước quê nhà của chúng ở Papua New Guinea. Cá cầu vồng hiền và bơi rất nhanh, nên bạn hãy nuôi chung với các loài cá cộng đồng nhiệt đới khác theo kịp nhịp sống hối hả của chúng.

9. Cá cầu vồng neon lùn (dwarf neon rainbowfish) Melanotaenia praecox

Nếu bạn thấy cá cầu vồng xanh ngọc hơi to quá, hãy thử cá cầu vồng neon lùn, chỉ dài 8 cm. Đây là lựa chọn thay thế rất tốt cho những loài tetra Nam Mỹ ưa nước mềm mà bạn thích nhưng không nuôi nổi vì nước máy quá cứng. Con đực có vảy xanh neon và vây đỏ. Con cái thì thân ánh bạc hơn, vây màu vàng. Nhiều người muốn thả toàn con đực cho rực rỡ. Thực ra bạn nên để số cái nhiều hơn số đực, vì khi đó con đực mới khoe hết màu sinh sản đẹp nhất. Miệng cá nhỏ, nên cho ăn thức ăn nổi hoặc chìm chậm như bo bo, cyclops đông lạnh và thức ăn mảnh.

10. Cá killifish Golden Wonder Aplocheilus lineatus

Đây là loài cá điểm nhấn đẹp, làm bể sáng bừng lên. Nó cá tính và có cái miệng rất rộng. Cá dài 8–10 cm, thân thon dài, màu vàng óng rực rỡ rất bắt mắt. Golden Wonder sống ở tầng mặt và nổi tiếng hay nhảy, nên bể bắt buộc phải có nắp đậy khít để cá khỏi nhảy ra ngoài. Chúng sống khỏe trong nước cứng và có thể nuôi chung với các loài cá cộng đồng cỡ vừa, miễn là không lọt vừa cái miệng lớn của chúng. Để cá ăn no, bạn cho ăn thức ăn giàu đạm như trùng huyết, artemia và Vibra Bites. Ngoài ra, nên thả cây nổi và đặt thêm vật cản để chắn tầm nhìn. Có vậy thì những lúc các con đực gây gổ với nhau hoặc cứ rượt đuổi con cái, cá bị đuổi vẫn có chỗ lánh.

Mong rằng danh sách sơ lược này giúp bạn có thêm ý tưởng chọn loài cá tiếp theo cho bể nước cứng. Phần lớn các loài trên nuôi chung với nhau được. Dù vậy, bạn vẫn nên tìm hiểu kỹ thêm nhu cầu của từng loài để chắc chúng hợp nhau.