Cá cầu vồng neon lùn

Cá tuy nhỏ nhưng bơi rất nhiều. Vì thế bể nuôi phải có kích thước tối thiểu 60 × 30 × 30 cm, tức khoảng 54 lít.1

Cá cầu vồng neon lùn bơi rất nhanh, vì vậy bạn nên chọn bể dài. Tối thiểu là một bể dài khoảng 76 lít, hoặc một bể khoảng 110 lít.

Thả trong bể trồng cây, chúng trông rất đẹp. Những cây cao có thể che bớt tầm nhìn khi các con đực gây gổ với nhau. Dù vậy, đừng để cây mọc quá rậm. Cá cầu vồng thích có khoảng trống để bơi thoải mái.2

• Nhiệt độ: 23–28°C
• pH: 6,8–7,5
• Độ cứng: 5–15 dGH1

Nhiệt độ: 23–27°C.

Chúng chịu được pH và GH trong khoảng rộng, nhưng thích nước cứng và hơi kiềm hơn. Nếu nước máy chỗ bạn khá mềm, bạn có thể dùng san hô vụn để giữ pH ổn định. Muốn tăng GH thì dùng thêm khoáng bổ sung, ví dụ Wonder Shell hay Seachem Equilibrium.2

Bể trồng dày cây là môi trường lý tưởng cho loài cá cầu vồng nhỏ này, và trong bể như vậy chúng sẽ lên màu đẹp nhất. Cá không thích ánh sáng mạnh. Bạn nên thả thêm cây thả nổi cho ánh đèn chiếu vào bể dịu bớt. Giữa các cụm cây cần chừa khoảng trống để cá có chỗ bơi, và để các con đực có chỗ khoe màu với nhau. Loài này cần nước thật sạch mới khỏe, nên thay một phần nước mỗi tuần.1

Giống phần lớn các loài cùng chi, cá cầu vồng neon lùn ăn tạp và dễ ăn. Chúng nhận gần hết các loại thức ăn khô, đông lạnh và thức ăn sống. Nếu cho ăn thức ăn sống đều đặn, cá sẽ lên màu đẹp nhất.1

Đây là loài ăn tạp và rất dễ cho ăn. Thả gì vào bể chúng cũng lao vào ăn ngay. Hợp nhất là các loại thức ăn nhỏ, nổi hoặc chìm chậm, như cyclops đông lạnh, Artemia và cám viên nano. Chúng cũng thích trùng huyết, cám mảnh và thức ăn sống.

Điều quan trọng nhất là cho ăn đa dạng. Có vậy cá mới được ăn cân đối và đủ chất.2

Đây là loài rất hiền. Do kích thước khá nhỏ, chúng hợp với nhiều bể cộng đồng. Những loài nuôi chung tốt gồm các loài cá cầu vồng cỡ tương đương, cá tetra, cá danio, cá barb, cá cichlid lùn, cá bống nước ngọt và các loài cá da trơn như Corydoras. Giống những loài cá cầu vồng khác, chúng có thể khá nhát. Cá sống khỏe hơn hẳn khi nuôi thành đàn ít nhất 6-8 con, càng đông càng tốt. Có đồng loại bên cạnh thì các con đực cũng chịu khoe màu đẹp nhất.1

Cá cầu vồng là cá đàn, nên nuôi ít nhất từ 6 con cùng loài trở lên. Con đực có màu rực rỡ hơn con cái. Mỗi con đực nên đi kèm ít nhất 1–2 con cái để bớt cảnh xô xát. Khi phô diễn trước con cái, con đực lên màu đẹp nhất và trên đầu hiện ra một vệt sáng bóng.

Thân cá khá cao và bơi nhanh, nên chúng sống hợp với nhiều loài cá cùng cỡ, từ hiền lành đến hơi dữ. Người ta đã nuôi chúng chung với cá ông tiên, cá sặc ngọc trai, cá tetra, cá chuột và các loài cichlid cỡ nhỏ. Tép red cherry thì chúng sẽ ăn. Còn tép amano to hơn và tép quạt thì dường như chúng để yên.2

Con đực trưởng thành to hơn và có màu rực rỡ hơn con cái. Càng lớn, thân con đực càng cao hơn hẳn so với con cái.1

Con đực có thân xanh lam bóng, vây đỏ cam. Con cái có thân màu bạc, vây vàng.2

Giống các loài khác trong chi, loài này đẻ trứng rải rác và cho sinh sản không khó. Phần khó hơn là nuôi cá bột trong giai đoạn đầu. Bể đẻ nên dài ít nhất 45 cm. Nước trong bể nên hơi cứng và có tính kiềm, pH khoảng 7,0, nhiệt độ 24 – 26,5 °C. Một bộ lọc khí nhỏ là đủ cung cấp oxy và tạo dòng chảy. Bạn nên cho thật nhiều cây lá nhỏ như rêu java vào bể, hoặc dùng búi đẻ bằng sợi nylon. Bể đẻ không cần nền.

Tốt nhất là nuôi vỗ cá bố mẹ theo nhóm trong một bể riêng, cho ăn nhiều thức ăn sống và đông lạnh. Khi cá vào độ sinh sản, con cái sẽ trông tròn bụng rõ rệt, còn các con đực khoe màu với nhau gần như liên tục. Lúc đó bạn chọn cặp mập nhất, màu đẹp nhất rồi thả sang bể đẻ. Tăng nhiệt độ lên một chút thường có thể kích cá đẻ. Cặp cá sẽ đẻ kéo dài vài tuần, ngày nào cũng đẻ một mẻ trứng. Trứng bám vào bề mặt nhờ một sợi tơ nhỏ.

Cá bố mẹ hay ăn trứng, và nuôi cá bột ở bể riêng cũng dễ hơn. Vì vậy bạn nên kiểm tra cây hoặc búi đẻ thường xuyên. Thấy trứng thì chuyển sang bể ương, dùng nước lấy từ bể đẻ. Trứng nở sau 7-10 ngày, nhanh hay chậm tùy nhiệt độ. Cá bột rất nhỏ nên lúc đầu cần thức ăn dạng trùng cỏ. Khoảng một tuần sau, cá bột chuyển sang ăn được thức ăn bơi trong nước như ấu trùng Artemia. Không nên dùng thức ăn chìm, vì cá bột thường bơi sát mặt nước. Mỗi lứa thường được nhiều cá bột hơn một chút so với các loài cá cầu vồng khác.1

Cá cầu vồng đẻ trứng rải rác và không chăm con. Nếu bể có cả đực lẫn cái và cá được ăn tốt, chúng có thể đẻ mỗi ngày. Có điều trứng chỉ cỡ 1 mm, cá bột nở ra rất nhỏ nên có thể khó nuôi.

Bạn thả một búi sợi đẻ trứng nổi (spawning mop) vào bể để cá bố mẹ đẻ trứng vào các sợi len. Sau vài ngày, lấy nước từ bể sinh sản đổ đầy một cốc hứng rồi treo cốc vào mặt trong thành bể để nước trong cốc luôn ấm. Đặt búi sợi đầy trứng vào cốc hứng và thêm một viên sủi khí để nước đủ oxy. Để trứng không bị nấm, một số người nhỏ vài giọt xanh methylen, hoặc thả vài con tép red cherry vào để chúng dọn sạch trứng.

Khoảng một tuần sau thì trứng nở. Bạn phải cho cá bột ăn 3–5 lần mỗi ngày bằng thức ăn thật nhỏ như infusoria, lươn giấm, giun siêu nhỏ (microworm) và thức ăn bột cho cá bột. Bạn cũng cần thay nước thường xuyên để giữ nước luôn sạch.

Sau hai tuần, cá bột đã đủ lớn để ăn Artemia con còn sống. Đây là thức ăn tốt nhất để cá lớn nhanh và khỏe.2

Loài này chỉ có ở hệ thống sông Mamberamo, New Guinea, Indonesia. Mamberamo dài hơn 2000 km và là một trong những hệ thống sông lớn nhất trên đảo.1

Melanotaenia praecox sống ở các con suối và nhánh sông trong rừng mưa New Guinea.2

Cá thường sống ở những nhánh sông chảy xiết tách ra từ dòng chính, và cả ở các vùng đầm lầy quanh đó. Chúng hay tụ lại quanh những đám thực vật thủy sinh, hoặc quanh rễ cây và khúc gỗ chìm dưới nước.1

Loài này có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới. Ngoài tự nhiên, chúng sống ở các con suối và nhánh sông trong rừng mưa.2