10 loài cá cầu vồng tuyệt đẹp cho bể nước ngọt tiếp theo của bạn

Cá cầu vồng và cá mắt xanh (blue-eye) là một nhóm cá cộng đồng nhiều màu sắc khá đặc biệt. Phần lớn chúng sống ở các vùng nước ngọt của Papua New Guinea, Indonesia và Úc. Đây là những loài cá bơi đàn rất hiếu động, thường quanh quẩn ở nửa trên của bể. Vì vậy bạn nhớ đậy nắp bể thật kín kẻo cá nhảy ra ngoài. Cá đực có màu rực rỡ hơn cá cái. Dù vậy, bạn nên nuôi số cái nhiều hơn số đực thì cá đực mới khoe màu đẹp nhất. Có đủ cả đực lẫn cái thì bạn còn cho chúng sinh sản ngay tại nhà được, khá vui. Cá cầu vồng đẻ trứng rải. Nếu bạn cho ăn nhiều thức ăn tốt và giữ nước sạch, chúng sẽ đẻ đều đặn. Bạn chỉ cần thả một hai búi len đẻ trứng (spawning mop) vào bể trong một tuần. Sau đó vớt trứng, hoặc nhấc nguyên búi len, sang một thùng nuôi riêng để cá lớn không ăn cá con. Các loài mắt xanh cỡ nhỏ thường sống không lâu, nên muốn giữ đàn thì phải cho chúng đẻ. Các loài cầu vồng cỡ lớn thường lâu trưởng thành hơn. Bù lại, lúc lên màu thì chúng lộng lẫy, rất đáng công chờ. Dưới đây là 10 loài được chơi nhiều, kèm đặc điểm từng loài để bạn chọn loài hợp với mình mà bắt đầu.

Cá cầu vồng nano (nhỏ hơn 6 cm)

1. Cá mắt xanh đuôi chẻ (Pseudomugil furcatus)

Cá mắt xanh đuôi chẻ, còn gọi là cá cầu vồng furcata, là một loài cá đẹp dài khoảng 5 cm. Điểm nổi bật của chúng là đôi mắt xanh sáng, các vây có chóp vàng trông như những quả bông nhỏ và hoa văn chẻ đôi rất rõ ở đuôi. Loài này có nguồn gốc từ rừng mưa Papua New Guinea. Chúng ưa nhiệt độ 24–27°C, pH hơi kiềm trên 7,0 và GH từ 5° (90 ppm) trở lên. Cá bơi lội rất nhiều, nên bạn hãy nuôi chúng trong bể từ 75 lít trở lên. Bạn cùng bể phù hợp là các loài cá cộng đồng hiền lành như cá chuột, tetra và rasbora.

2. Cá mắt xanh neon đỏ (Pseudomugil luminatus)

Cá mắt xanh neon đỏ là một trong những loài cầu vồng nano mới có mặt trên thị trường cá cảnh. Hiện nay dân chơi đang săn lùng loài này rất nhiều. Cá đực có thân đỏ cam rực rỡ và mắt xanh ánh kim. Dọc lưng chúng có một đường xanh ánh kim, trên vây thì có các đốm. Cá chỉ dài 3,8 cm, nên một đàn 8–10 con vẫn sống tốt trong bể thủy sinh có cây khoảng 38 lít. Màu đỏ rực của chúng bơi trước một khoảng cây xanh rậm rạp trông thật sự ấn tượng. Ban đầu người ta thu loài này từ Papua, Indonesia. Chúng sống được ở pH 6,0–7,5 và nhiệt độ 20–26°C. Đây là loài sống ngắn, nên bạn rất nên cho chúng sinh sản. Từ khoảng 6 tháng tuổi là cá đã có thể bắt đầu đẻ.

3. Cá cầu vồng vây tơ (Iriatherina werneri)

Cá cầu vồng vây tơ, còn gọi là cá cầu vồng vây lông, dài khoảng 5 cm. Thân chúng cao hơn hẳn các loài nano khác. Cái tên đến từ bộ vây dài, mảnh như sợi tơ và chiếc đuôi hình đàn lia rất đẹp của cá đực. Tùy nơi thu cá mà màu sắc có thể là vàng, đen, xanh, thậm chí hồng đỏ. Bạn nuôi cả đực lẫn cái thì cá sẽ lên màu đẹp nhất. Ngoài tự nhiên, chúng sống ở những dòng nước chảy chậm, cây cỏ dày đặc ở New Guinea và Úc. Vì thế chúng thích lọc chảy nhẹ, pH 6,0–7,5 và nhiệt độ nhiệt đới 23–27°C.

4. Cá mắt xanh đốm Gertrude (Pseudomugil gertrudae)

Loài cầu vồng dài khoảng 3 cm này trông rất bắt mắt. Thân cá ngả vàng, mắt xanh sáng, còn các vây nhạt màu thì lấm tấm đốm sẫm. Ngoài tự nhiên, chúng sống ở những vùng nước đầm lầy nhiều cây cỏ tại Úc, New Guinea và quần đảo Aru của Indonesia. Những nơi này thường có nhiều lá rụng và lũa. Loài này khỏe đến bất ngờ và sống được trong dải thông số rộng. pH từ 5 đến 8, nhiệt độ 21–28°C, nước mềm hay cứng chúng đều chịu được. Tuổi thọ của chúng ngắn, bù lại cá đẻ rất dễ. Bạn nên thả nhiều búi len đẻ trứng và cây thả nổi để kích cá đẻ.

5. Cá cầu vồng Celebes (Marosatherina ladigesi)

Cá cầu vồng Celebes có đuôi chẻ màu vàng, giống cá cầu vồng furcata. Vây của chúng có màu vàng đen và viền tua, nửa sau thân có một sọc ngang xanh neon chạy dọc. Cá dài 5–6 cm và bơi rất nhanh. Vì vậy chúng cần bể dáng dài từ 75 lít trở lên để có đủ chỗ lao đi. Loài này đến từ Sulawesi, Indonesia. Nước ở đó cứng hơn, pH kiềm trên 7,0 và nhiệt độ nhiệt đới 22–28°C. Như phần lớn cá cầu vồng nano, chúng không kén ăn nhưng thích thức ăn nhỏ vừa miệng. Bạn có thể cho ăn thức ăn dạng mảnh bóp vụn, cám viên nano, artemia mới nở, bo bo và Easy Fry and Small Fish Food.

Cá cầu vồng cỡ trung (lớn hơn 6 cm)

6. Cá cầu vồng Boeseman (Melanotaenia boesemani)

Cá cầu vồng Boeseman có lẽ là loài nổi tiếng nhất trong họ Melanotaeniidae. Các loài trong họ này thường có thân hình quả hạnh, khác với thân hình ngư lôi của những loài họ hàng nhỏ hơn. Cá đực có thể dài tới 10 cm. Thân chúng mang hai màu khá lạ: nửa trước xanh bóng, nửa sau màu cam. Cá lớn và rất hiếu động, nên chúng cần bể dài ít nhất 1,2 m, có sưởi đặt ở 24–28°C. Người ta phát hiện loài này ở vùng núi West Papua, Indonesia. Chúng chịu được pH 6–8 và nước cứng với GH 8–20° (140–360 ppm) mà không gặp khó khăn gì.

7. Cá cầu vồng neon lùn (Melanotaenia praecox)

Cá cầu vồng praecox dài khoảng 8 cm, thuộc nhóm nhỏ trong họ Melanotaeniidae. Nhờ vậy chúng là lựa chọn hấp dẫn cho bể cỡ vừa khoảng 110 lít. Cá đực có vảy lớn màu xanh ánh kim và vây đỏ cam. Cá cái thì thân bạc, vây vàng. Chúng chịu được dải pH và GH khá rộng. Tuy vậy, quê nhà của chúng trong rừng mưa New Guinea có nước cứng, kiềm và nhiệt độ 23–27°C. Nếu nguồn nước nhà bạn mềm, bạn có thể châm thêm khoáng như Wonder Shell hay Seachem Equilibrium để nâng GH.

8. Cá cầu vồng xanh ngọc (Melanotaenia lacustris)

Cá cầu vồng hồ Kutubu, hay cá cầu vồng xanh, có hai mảng màu ngăn cách bởi một đường đen nằm ngang. Phần trên màu xanh ngọc rực rỡ, còn bụng màu vàng bạc. Giống cá Boeseman, loài này cũng dài tới 10 cm và sống tốt trong bể dài từ 1,2 m trở lên. Đúng như tên gọi, chúng sống ở hồ Kutubu của Papua New Guinea. Nước ở hồ này cứng và có pH kiềm trên 7,0. Chúng chịu được nhiệt độ nhiệt đới 21–26°C và sống hòa thuận với các loài cá cộng đồng bơi nhanh khác.

9. Cá cầu vồng đỏ (Glossolepis incisus)

Cá cầu vồng New Guinea đến từ vùng nước cứng, kiềm ở Tây New Guinea, Indonesia. Chúng nổi tiếng nhờ thân đỏ rực và những vảy óng ánh rải dọc đường bên. Đây là một trong những loài cầu vồng lớn mà dân chơi hay nuôi, có thể dài gần 12 cm. Muốn nuôi đàn từ 6 con trở lên, bạn cần bể dài tối thiểu 1,2 m. Như phần lớn các loài ở nửa sau danh sách này, chúng ăn rất khỏe nhưng miệng lại khá nhỏ. Vì thế bạn nên cho ăn đa dạng các loại thức ăn giàu đạm, cỡ vừa miệng, như mảnh krill, Vibra Bites, trùng huyết, bo bo và artemia.

10. Cá cầu vồng hồ Tebera (Melanotaenia herbertaxelrodi)

Hồ Tebera nằm giữa vùng rừng núi ở Papua New Guinea. Nước ở đây có tính kiềm, nhiều khoáng, nhiệt độ nhiệt đới (20–26°C) và mọc đầy cây thủy sinh. M. herbertaxelrodi khó tìm ở cửa hàng hơn các loài khác. Nhưng thân vàng óng, sọc đen ngang và vây đỏ cam của nó rất đáng công lùng. Cá dài khoảng 9 cm và có thể sống trong bể khoảng 150 lít. Bạn cùng bể nên là những loài hiếu động có kích cỡ tương tự, ví dụ các loài cầu vồng khác, cá chạch, cá barb, cá sặc (gourami), cá danio khổng lồ, các loài cá đẻ con cỡ lớn và cá da trơn hiền lành. Loài này rất mê đồ ăn giàu đạm. Do đó bạn đừng thả chung với tép cảnh, cá con hay bất cứ con gì lọt vừa miệng chúng.