Kinh nghiệm nuôi bể cá cầu vồng lớn: ghép loài, cho ăn, trị bệnh

Cá cầu vồng là nhóm cá bơi đàn, nhiều màu, hợp với bể lớn và bể cộng đồng. Nhưng một bể to thả hàng trăm con cũng kéo theo những rắc rối riêng: ghép loài thế nào cho cá không cắn nhau, làm sao cho cá lên màu, và xử lý ra sao khi cá bệnh mà không bắt ra được.

Các phần dưới đây gom lại kinh nghiệm thực tế từ một bể cầu vồng cỡ lớn trong căn hộ. Bạn sẽ biết cách chọn loài, cho ăn và những rủi ro cần tính trước khi nuôi cầu vồng số lượng nhiều.

Vì sao không nên thả đủ thứ vào chung một bể

Nhiều người mới chơi muốn nuôi một bể cộng đồng có tất cả những con mình thích. Bể nhỏ tự làm ngày trước có khi thả lẫn ốc, tép, tôm, thậm chí cả ếch với cá. Kết quả thường không như mong đợi. Cá bơi loạn, con này rượt con kia, con kia rỉa vây con khác.

Bể cộng đồng chỉ yên khi các loài sống hợp nhau. Vì vậy trước khi mua thêm loài mới, bạn nên tìm hiểu tính nết, kích cỡ và cách bơi của nó, chứ đừng mua theo cảm hứng.

Ghép các loài cầu vồng với nhau thế nào

Một hướng dễ thành công là bắt đầu với vài loài phổ biến rồi mở rộng dần. Ví dụ:

1. Khởi đầu với loài quen thuộc, dễ tìm như thạch mỹ nhân (Melanotaenia boesemani).
2. Thêm các loài có dáng thân gần giống nhưng màu khác, như Trifasciata hay táo đỏ.
3. Khi đã quen, tìm hiểu thêm các dòng cầu vồng khác đang có bán trong nước.

Cá cầu vồng có rất nhiều loài. Mỗi dòng sông, mỗi lưu vực lại có những loài riêng, màu sắc và dáng thân khác nhau. Chọn những con cùng nhóm, cùng kiểu bơi thì bể vẫn đa dạng màu mà cá ít va chạm hơn.

Cá mới mua nhợt nhạt, bao lâu mới lên màu

Cá cầu vồng ngoài tiệm thường trông rất bình thường, gần như con cá giếc, màu tái và nhợt. Cả táo đỏ lẫn thạch mỹ nhân đều vậy. Đây không phải dấu hiệu cá kém.

Cá chỉ bắt đầu lên màu và lên dáng khi đã quen bể, được ăn đúng chế độ và có ánh sáng phù hợp. Càng nuôi lâu cá càng đẹp. Cái thú của cầu vồng nằm ở chỗ đó, nên bạn cần kiên nhẫn chứ đừng vội đánh giá con cá lúc mới mua.

Cho cá cầu vồng ăn gì

Cám khô vẫn là nền tảng. Có người nuôi lâu năm chỉ dùng một loại cám lên màu, sau này trộn thêm một loại cám khác và đổ chung mỗi bữa.

Thức ăn tươi dạng kích màu (ví dụ tim bò trộn sẵn) là lựa chọn thêm. Lúc đầu cá có thể chưa nhận ra đó là đồ ăn nên không hào hứng. Khi đã quen, chúng thích ăn hơn hẳn cám khô. Theo trải nghiệm của người nuôi, cá ăn loại này lên màu rất đẹp, nhưng đó là kinh nghiệm cá nhân chứ chưa phải quy tắc chung.

Điều cần nhớ là đừng lạm dụng. Cá đang quen cám khô mà bị đổi sang ăn tươi nhiều ngay thì dễ bị rối loạn tiêu hóa. Nên cho ít, tăng dần để hệ tiêu hóa của cá kịp thích nghi.

Cá bệnh trong bể lớn: khó nhất ở đâu

Với cá cầu vồng, hai bệnh hay gặp nhất là xuất huyết và xù vảy. Cách tốt nhất vẫn là vớt con bệnh ra trị riêng nếu có bể dưỡng. Nhưng ở bể lớn có bố cục, việc này gần như không làm được. Cá sống lâu trong bể đã thuộc từng góc lũa, góc đá, đưa vợt vào rất khó bắt.

Nếu không có bể dưỡng, bệnh từ một con dễ lây sang cả đàn. Lúc đó gần như chỉ còn cách trị thuốc cả bể. Cách này rủi ro vì thuốc làm chết vi sinh, và một bể nước đang ổn định có thể bị đảo lộn hoàn toàn.

Chết một hai con thì chưa đáng lo. Khi số cá chết lên tới bảy tám con, đó là lúc người nuôi bắt đầu căng thẳng thật sự và phải ra quyết định. Một cách xử lý mà có người chọn:

• Trị thuốc cả bể sớm, ngay khi thấy dấu hiệu bệnh lan.
• Dùng đủ liều theo thể tích bể, không cho thiếu để tiết kiệm.
• Dùng thuốc chuyên trị xuất huyết, xù vảy, có khi phối hai loại thuốc với nhau.

Đây là lựa chọn của người không có bể dưỡng và chấp nhận rủi ro mất vi sinh. Cách này không phải ai cũng làm. Liều lượng cụ thể bạn nên tính theo hướng dẫn trên lọ thuốc và thể tích nước thực của bể mình.

Cây nào sống được trong bể cầu vồng nuôi dày

Bể cầu vồng đông cá không phải lúc nào cũng hợp với mọi loại cây. Có bể từng trồng toàn dương xỉ (dương xỉ châu Phi, dương xỉ lá kim và vài loại khác) mà cây không lên nổi. Sau đó bể chuyển sang chủ yếu là ráy cà phê và lưỡi mèo thì ổn.

Đây là kinh nghiệm của riêng một bể. Nhiều người khác vẫn giữ được dương xỉ trong bể cầu vồng. Có ý kiến cho rằng muốn nuôi cả hai thì phải giảm mật độ cá xuống khoảng một nửa, nhưng đó cũng chỉ là một gợi ý. Nếu bạn ưu tiên cá hơn cây, một bố cục chỉ có đá và cá sẽ nhàn hơn vì không mất công chăm cây.

Những bài học từ bể đầu tiên

• Lọc chỉ nhét bông mà không có vật liệu lọc vi sinh thì bể rất dễ sập. Mỗi lần sập là gần như phải làm lại từ đầu.
• Bể to cần tính cả đường vận chuyển kính lên nhà, không chỉ đo chỗ đặt bể. Với căn hộ chung cư, kích thước thang máy có khi quyết định chiều dài tối đa của bể.
• Bể đầu tiên có lỗi là chuyện thường. Nó cho bạn kinh nghiệm và biết thêm nhiều loại cá trước khi làm bể lớn.

Bắt đầu từ đâu

1. Chọn hai ba loài cầu vồng phổ biến, có dáng thân và cách bơi tương tự, thay vì thả nhiều loại khác nhau cùng lúc.
2. Đảm bảo lọc có vật liệu lọc vi sinh và bể đã ổn định trước khi thả số lượng lớn.
3. Cho ăn cám khô làm nền. Nếu muốn thêm thức ăn tươi, tập cho cá ăn từ từ với lượng ít.
4. Tính trước cách xử lý khi cá bệnh: có bể dưỡng riêng hay chấp nhận trị thuốc cả bể.