ปลาบาราคูด้าหางแดง

ต้องมีฝาปิดตู้ที่ปิดได้สนิท เพราะปลาชนิดนี้ขึ้นชื่อเรื่องการกระโดด ควรปิดฝาให้สนิทในทุกกรณี เนื่องจากปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae มักกระโดดได้แรงมาก

ปลาบาราคูด้าหางแดง Acestrorhynchus falcatus เป็นปลานักล่าในวงศ์ Acestrorhynchidae จากลุ่มน้ำอเมซอนตอนเหนือและลุ่มน้ำโอริโนโก และยังพบในแม่น้ำสายต่าง ๆ ที่ไหลลงทะเลในกายอานา ซูรินาม และเฟรนช์เกียนา จุดหัวไหล่ (humeral spot) ขนาดใหญ่ที่มีรูปร่างเหมือนหยดน้ำกลับหัวช่วยให้แยกปลาชนิดนี้ออกจาก Acestrorhynchus ชนิดอื่นได้ ปลาโตได้ 250–275 มม. จึงต้องมีพื้นที่ว่างให้ว่ายน้ำมาก และหากเลี้ยงเป็นฝูง ปลาทุกตัวต้องมีขนาดใกล้เคียงกัน เพราะปลาในวงศ์นี้กินพวกเดียวกันเอง1

ขนาด 6–8 ซม. เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการปรับตัวเข้ากับตู้ใหม่โดยไม่มีปัญหา2

• ความยาวมาตรฐาน: 275 มม. (SL)
• ขนาดพื้นตู้: 250 × 90 ซม.
• ปริมาตร: ประมาณ 2025 ลิตร

ปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae มักว่ายน้ำไม่หยุดและว่ายได้เร็วมาก หากจะเลี้ยงในระยะยาว จึงต้องใช้ตู้ที่มีขนาดพื้นตู้ขั้นต่ำประมาณ 250 × 90 ซม.

แม้แต่ปลาวัยอ่อนก็ต้องการพื้นที่มาก เพราะในตู้เล็กปลามักตื่นตกใจง่าย และอาจบาดเจ็บได้ง่ายจากการว่ายชนกระจก1

• อุณหภูมิ: 22–28 °C
• ค่า pH: 6.0–7.5
• ความกระด้าง (GH): 1–12 dGH1

ปลาชนิดนี้อาศัยอยู่ในบริเวณน้ำเปิดเกือบตลอดเวลา และการมีที่หลบซ่อนมากเกินไปอาจทำให้ปลาเครียดได้ ดังนั้นนอกจากวัสดุปูพื้นแล้ว พื้นที่ส่วนใหญ่ของตู้ควรโล่ง ไม่มีของตกแต่ง และมีพื้นที่ว่างมาก

หากต้องการจัดตู้ให้ดูเป็นธรรมชาติ ให้ใช้ทรายปูพื้น อาจใส่ใบไม้แห้งสักสองสามกำมือ และกิ่งไม้หรือรากไม้จากขอนไม้ (driftwood) บ้าง

สามารถใส่ไม้น้ำที่ขึ้นในทรายได้ รวมถึงไม้น้ำที่ชอบเกาะยึดกับพื้นผิวแข็ง เช่น Microsorum pteropus, Taxiphyllum barbieri หรือ Anubias spp. ส่วนแสงไฟก็ปรับให้เหมาะกับไม้น้ำที่ใช้ได้เลย

หากใช้ตู้ที่ลึก อาจเติมน้ำเพียง 50–70% ของความจุ แล้วใส่กิ่งไม้หรือไม้น้ำที่โผล่พ้นน้ำ ซึ่งจะดูสวยงามมาก

ควรปิดฝาตู้ให้สนิทในทุกกรณี เนื่องจากปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae มักกระโดดได้แรงมาก

การเลี้ยงปลานักล่าจำเป็นต้องมีระบบกรองที่มีประสิทธิภาพ เพราะปลาสร้างของเสียมาก ให้ติดตั้งกรองนอกตู้ (กรองถัง) หนึ่งตัวหรือมากกว่า และ/หรือระบบกรองซัมป์ โดยจัดทางน้ำคืนให้เกิดการเคลื่อนไหวที่ผิวน้ำบ้าง

ควรถือว่าการเปลี่ยนน้ำ 30–50% ทุกสัปดาห์เป็นสิ่งที่ต้องทำ เพราะปลาชนิดนี้อาจไวต่อสารอินทรีย์ที่ปนเปื้อนในน้ำและค่าน้ำที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว และด้วยเหตุนี้จึงห้ามปล่อยปลาลงในตู้ที่วงจรไนโตรเจนยังไม่สมบูรณ์โดยเด็ดขาด1

เป็นปลากินปลาเป็นอาหารหลักโดยธรรมชาติ และสามารถกินเหยื่อที่ค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบกับขนาดตัวได้

ปลาที่เพิ่งนำเข้ามาใหม่อาจไม่ยอมกินอะไรเลยนอกจากปลาเป็น แต่ส่วนใหญ่สามารถฝึกให้กินอาหารที่ไม่มีชีวิตแทนได้เมื่อปลารู้ว่ากินได้ และบางตัวถึงกับยอมกินอาหารแห้งด้วย

เช่นเดียวกับปลานักล่าส่วนใหญ่ ไม่ควรให้ปลาชนิดนี้กินเนื้อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหรือเนื้อสัตว์ปีก เช่น หัวใจวัวหรือไก่ เพราะไขมันบางชนิดในเนื้อเหล่านี้ปลาไม่สามารถย่อยและนำไปใช้ได้อย่างเหมาะสม และอาจทำให้เกิดไขมันสะสมมากเกินไป จนถึงขั้นอวัยวะเสื่อมได้

ในทำนองเดียวกัน การใช้ 'ปลาเหยื่อ' เช่น ปลาออกลูกเป็นตัวหรือปลาทองตัวเล็ก ก็ไม่มีประโยชน์ เพราะเสี่ยงต่อการนำปรสิตหรือโรคเข้าตู้ และโดยทั่วไปก็มักมีคุณค่าทางอาหารไม่สูง เว้นแต่จะเลี้ยงขุนปลาเหยื่อให้ดีมาก่อน1

ค่อนข้างสงบกับปลาที่ใหญ่เกินกว่าจะกลืนได้ และเลี้ยงในตู้รวมได้ หากเลือกปลาที่เลี้ยงรวมกันอย่างระมัดระวัง

ควรหลีกเลี่ยงปลาที่หวงถิ่นอย่างดุร้ายหรือแย่งกินแย่งที่มาก ปลาที่เหมาะที่สุดคือปลานิสัยเรียบร้อย เช่น Geophagus spp., Acarichthys heckelii, ปลากดในวงศ์ Doradidae หรือปลาซัคเกอร์ (วงศ์ Loricariidae) ขนาดกลาง และปลาในกลุ่มคาราซินจากสกุลอย่าง Ctenolucius, Mylossoma หรือ Myloplus

โดยปกติปลาชนิดนี้ไม่ก้าวร้าวต่อพวกเดียวกัน โดยเฉพาะปลาวัยอ่อนที่มีสัญชาตญาณการรวมฝูงชัดเจน ปลาที่โตแล้วมักอยู่ตัวเดียวมากกว่า แต่ก็ยังรวมกลุ่มกันเป็นครั้งคราว ทางที่ดีควรเลี้ยงอย่างน้อย 4 ตัวขึ้นไป

ข้อสำคัญที่ต้องจำคือ ปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae จะกินพวกเดียวกันเองหากมีโอกาส ดังนั้นหากซื้อปลาเป็นกลุ่มหรือเพิ่มปลาเข้าฝูงเดิม ควรพยายามให้ปลาทุกตัวมีขนาดใกล้เคียงกัน1

ปลาเพศเมียที่โตเต็มวัยมักตัวใหญ่กว่าเล็กน้อยและลำตัวลึกกว่าเพศผู้1

ดูเหมือนว่าเคยมีผู้พบพฤติกรรมเกี้ยวพาราสีและแม้แต่การวางไข่ในตู้ปลา แต่ยังไม่มีการอนุบาลลูกปลาได้สำเร็จ

มีรายงานว่าการวางไข่เกิดขึ้นในระดับกลางน้ำ โดยเพศเมียจะลอยตัวนิ่งอยู่กับที่ ขณะที่เพศผู้ว่ายวนรอบตัวเมียเป็นรูป 'เลขแปด'

ไข่จะถูกปล่อยกระจายออกไปจำนวนมาก และพ่อแม่ปลาไม่ดูแลไข่หรือลูกเลย1

ถิ่นที่พบตัวอย่างต้นแบบ (type locality) ระบุไว้เพียงว่า 'ซูรินาม' แต่ปลาชนิดนี้กระจายพันธุ์กว้างขวางทั่วลุ่มน้ำสาขาทางตอนเหนือของแม่น้ำอเมซอนในเปรูและบราซิล รวมถึงแม่น้ำโอริโนโกในเวเนซุเอลา และลุ่มแม่น้ำสายต่าง ๆ ที่ไหลลงทะเลในกายอานา ซูรินาม และเฟรนช์เกียนา1

ถิ่นกำเนิด: เปรู2

อาศัยอยู่ในลำน้ำสายหลักและลำน้ำสาขา และว่ากันว่าชอบแหล่งน้ำใสและน้ำสีชา (black water) มากกว่าแหล่งน้ำขุ่นที่เรียกว่า 'น้ำขาว' (white water)

ตลอดพื้นที่กระจายพันธุ์ ปลาชนิดนี้อาศัยร่วมกับปลาชนิดอื่นนับร้อยชนิด ตัวอย่างเช่น ปลาบางชนิดที่พบในแม่น้ำปูรุส (rio Purus) ซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ำอเมซอน ได้แก่ Leporinus friderici, Aphyocharax alburnus, Hemigrammus ocellifer, Hyphessobrycon bentosi, Leptagoniates pi, Moenkhausia oligolepis, Prionobrama filigera, Tetragonopterus argenteus, Triportheus angulatus, Thoracocharax stellatus, Hoplisoma armatum, H. trilineatum, Hemiodontichthys acipenserinus, Lamontichthys filamentosus, Otocinclus vittatus, Rineloricaria lanceolata, Bujurquina sp. cf. syspilus, Geophagus altifrons และ Colomesus asellus1

ชื่อสามัญของปลาชนิดนี้มาจากรูปร่างและพฤติกรรม ไม่ได้มาจากความเกี่ยวข้องทางพันธุกรรมกับปลาบาราคูด้าทะเล บางครั้งยังถูกเรียกว่า 'pike characin' หรือ 'spotted cachorro' ส่วนชื่อท้องถิ่นได้แก่ 'Grand dent-chien' (เฟรนช์เกียนา), 'Cachorrinho' หรือ 'Ueua' (บราซิล)

แม้ว่าปลาในสกุล Acestrorhynchus ส่วนใหญ่จะดูคล้ายกันเมื่อมองผิวเผิน แต่ส่วนใหญ่มีลักษณะภายนอกที่แยกแยะได้และอาจใช้แยกชนิดได้ ในกรณีของ A. falcatus ลักษณะที่มีประโยชน์ที่สุดคือขนาดและรูปร่างของจุดหัวไหล่ (humeral spot) สีดำ ซึ่งเป็นจุดสีเข้มที่อยู่ถัดจากแผ่นปิดเหงือกไปทางด้านหลัง ในปลาชนิดนี้จุดดังกล่าวมีลักษณะเฉพาะ คล้ายหยดน้ำกลับหัวที่ยืดยาวในแนวตั้ง และมีขนาดอย่างน้อย 25% ของความลึกลำตัว ส่วนในชนิดอื่นที่มีจุดหัวไหล่เด่นชัด (A. abbreviatus, A. altus, A. lacustris และ A. pantaneiro) จุดนี้จะมีลักษณะกลมและเล็กกว่ามาก

สี่ชนิดหลังนี้ประกอบกันเป็นกลุ่ม A. lacustris ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นกลุ่มของชนิดที่มีความใกล้ชิดกันภายในสกุล การศึกษาสายวิวัฒนาการล่าสุดทั้งด้านสัณฐานวิทยา (Toledo-Piza, 2007) และด้านโมเลกุล (Pretti et al., 2009) ยังไม่สามารถระบุความสัมพันธ์ที่แน่ชัดทั้งภายในกลุ่มและกับ A. falcatus ได้ ซึ่งเมื่อรวมกันแล้วดูเหมือนจะเป็นเคลด (clade) เดียวกัน โดย A. falcatus อยู่ที่ฐานและเป็นกลุ่มพี่น้อง (sister) กับชนิดอื่น ๆ

ปลาในกลุ่ม A. lacustris มักแยกกันไม่ได้ด้วยลักษณะทางสัณฐานวิทยา ทำให้ระบุชนิดได้แม่นยำยาก และยังมีพันธุกรรมคล้ายกันมาก Pretti et al. (2009) จึงสรุปว่าจำเป็นต้องมีการทบทวนอนุกรมวิธานของกลุ่มนี้อย่างละเอียด โดยใช้ตัวอย่างที่เก็บจากทั่วพื้นที่กระจายพันธุ์ เพื่อให้เข้าใจระบบอนุกรมวิธานที่เกี่ยวข้องได้ดีขึ้น

Menezes (1969) จำแนก A. falcatus โดยใช้ลักษณะต่อไปนี้ร่วมกัน: ก้านครีบหลังแบบแข็ง 2 ก้านและแบบอ่อน 9 ก้าน; ก้านครีบก้นแบบแข็ง 5 ก้านและแบบอ่อน 21–26 ก้าน; ก้านครีบอก 15–18 ก้าน; ก้านครีบท้อง 8 ก้าน; เกล็ดเส้นข้างลำตัวที่มีรู 80–96 เกล็ด; แถวเกล็ดระหว่างเส้นข้างลำตัวกับจุดเริ่มของครีบหลัง 18–24 แถว; แถวเกล็ดระหว่างเส้นข้างลำตัวกับจุดเริ่มของครีบก้น 10–14 แถว; ซี่กรองเหงือกบนส่วนล่างของโค้งเหงือกอันแรก 20–26 ซี่; และมีจุดดำเล็ก ๆ ที่โคนครีบหาง

ปัจจุบันชนิดอื่น ๆ ที่เหลือในสกุลนี้แบ่งได้ดังนี้:

• กลุ่ม A. microlepis: A. britskii, A. grandoculis, A. microlepis, A. minimus
• กลุ่ม A. nasutus: A. falcirostris, A. nasutus, A. isalineae และอาจรวมถึง A. maculipinnis
• ไม่สามารถจัดเข้ากลุ่มใดได้: A. heterolepis

วงศ์ Acestrorhynchidae ดูเหมือนจะใกล้ชิดที่สุดกับวงศ์ Cynodontidae ซึ่งประกอบด้วยสกุล Cynodon, Hydrolycus และ Rhaphiodon1