บาราคูด้าเตตร้า

• ต้องมีฝาปิดตู้ที่ปิดสนิท เพราะปลาชนิดนี้ขึ้นชื่อว่ากระโดด ควรใช้ฝาปิดที่ปิดสนิทในทุกกรณี เนื่องจากปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae มักกระโดดได้แรง

บาราคูด้าเตตร้าแพนทานัล Acestrorhynchus pantaneiro เป็นปลานักล่าในวงศ์ Acestrorhynchidae จากลุ่มน้ำปารานา อุรุกวัย และเดลาพลาตา และยังพบในแม่น้ำมาโมเรในโบลิเวีย เป็นสมาชิกของกลุ่ม A. lacustris ที่มีจุดหลังช่องเหงือก (humeral spot) เป็นวงกลม แทบเป็นไปไม่ได้เลยที่จะแยกออกจากชนิดใกล้เคียงที่มีขายในตลาด เว้นแต่จะทราบข้อมูลแหล่งที่จับมา ปลาชนิดนี้อาศัยอยู่ในน้ำเปิด และหากเลี้ยงเป็นฝูงต้องให้มีขนาดใกล้เคียงกัน เพราะปลาในวงศ์นี้กินพวกเดียวกันเอง1

• ความยาวมาตรฐาน: 240 มม. SL
• ขนาดพื้นตู้: 250 × 90 ซม.
• ปริมาตร: ประมาณ 2025 ลิตร

ปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae โดยทั่วไปว่ายน้ำไวมากและเร็วมาก จึงต้องใช้ตู้ที่มีขนาดพื้นอย่างน้อยราว 250 × 90 ซม. หากจะเลี้ยงในระยะยาว

แม้แต่ปลาวัยอ่อนก็ต้องการพื้นที่มาก เพราะมักตื่นตกใจง่ายเมื่ออยู่ในที่แคบ และอาจบาดเจ็บได้ง่ายจากการว่ายพุ่งชนกระจก1

• อุณหภูมิ: 22–28 °C
• ค่า pH: 6.0–7.5
• ความกระด้าง (GH): 2–12 dGH1

ปลาชนิดนี้แทบจะอาศัยอยู่ในน้ำเปิดเท่านั้น และที่หลบซ่อนที่มากเกินไปอาจทำให้ปลาเครียดได้ ดังนั้นนอกจากวัสดุปูพื้นแล้ว พื้นที่ส่วนใหญ่ของตู้ควรโล่ง ไม่มีของตกแต่ง และมีที่ว่างให้ว่ายมาก ๆ

หากต้องการจัดให้ดูเป็นธรรมชาติ ให้ใช้ทรายปูพื้น อาจใส่ใบไม้แห้งสักสองสามกำมือ และกิ่งหรือรากขอนไม้

สามารถใส่ไม้น้ำที่ขึ้นในทรายได้ รวมถึงไม้น้ำที่ชอบเกาะกับวัสดุแข็ง เช่น Microsorum pteropus, Taxiphyllum barbieri หรือ Anubias spp. ส่วนแสงไฟก็ปรับให้เหมาะกับไม้น้ำที่ใช้ได้เลย

หากใช้ตู้ที่ลึก อาจเติมน้ำเพียง 50-70% ของความจุ แล้วใส่กิ่งไม้หรือไม้น้ำที่โผล่พ้นน้ำ ซึ่งดูสวยงามมาก

ควรใช้ฝาปิดที่ปิดสนิทในทุกกรณี เนื่องจากปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae มักกระโดดได้แรง

ระบบกรองที่มีประสิทธิภาพเป็นสิ่งจำเป็นเมื่อเลี้ยงปลานักล่า เพราะของเสียที่เกิดขึ้นมีปริมาณมาก จึงควรติดตั้งกรองนอกแบบถังหนึ่งตัวขึ้นไป และ/หรือระบบกรองซัมป์ โดยจัดทางน้ำคืนให้เกิดการเคลื่อนไหวที่ผิวน้ำบ้าง

ควรถือว่าการเปลี่ยนน้ำ 30-50% ทุกสัปดาห์เป็นเรื่องบังคับ เพราะปลาชนิดนี้อาจไวต่อสารอินทรีย์ที่สะสมในน้ำและการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพน้ำ ด้วยเหตุนี้จึงห้ามปล่อยลงตู้ที่วงจรไนโตรเจนยังไม่สมบูรณ์โดยเด็ดขาด1

เป็นปลาที่กินปลาเป็นอาหารเท่านั้น และกินเหยื่อที่ค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบกับขนาดตัวได้

ปลาที่เพิ่งนำเข้ามาใหม่อาจไม่ยอมกินอะไรเลยนอกจากปลาเป็น แต่ส่วนใหญ่สามารถฝึกให้กินเหยื่อตายได้เมื่อมันรู้ว่าเป็นของกินได้ และบางตัวถึงกับหัดกินอาหารแห้งได้

เช่นเดียวกับปลานักล่าส่วนใหญ่ ไม่ควรให้เนื้อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหรือเนื้อสัตว์ปีก เช่น หัวใจวัวหรือไก่

ไขมันบางชนิดในเนื้อเหล่านี้ปลาไม่สามารถเผาผลาญได้อย่างเหมาะสม และอาจทำให้เกิดไขมันสะสมมากเกินไป หรือถึงขั้นอวัยวะเสื่อมได้

ในทำนองเดียวกัน การใช้ปลาเหยื่อ เช่น ปลาออกลูกเป็นตัวหรือปลาทองตัวเล็ก ก็ไม่ได้มีประโยชน์ เพราะมีความเสี่ยงที่จะนำปรสิตหรือโรคเข้ามา และโดยทั่วไปก็มักมีคุณค่าทางอาหารไม่สูง เว้นแต่จะได้รับการขุนมาอย่างดีก่อน1

ค่อนข้างสงบกับปลาที่ตัวใหญ่เกินกว่าจะกลืนได้ และเลี้ยงรวมได้หากเลือกปลาที่เลี้ยงร่วมอย่างระมัดระวัง

ควรหลีกเลี่ยงปลาที่หวงถิ่นดุร้ายหรือแย่งอาหารเก่งมาก ตัวเลือกที่ดีที่สุดคือปลานิสัยเรียบร้อย เช่น Geophagus spp., Acarichthys heckelii ปลาแมวในวงศ์ Doradidae หรือ Loricariidae ขนาดกลาง และปลาแคแรคซินจากสกุลอย่าง Ctenolucius, Mylossoma หรือ Myloplus

ปลาชนิดนี้ไม่ก้าวร้าวต่อพวกเดียวกัน โดยเฉพาะปลาวัยอ่อนจะมีสัญชาตญาณการรวมฝูงที่ชัดเจน

ปลาที่โตแล้วมักอยู่ตัวเดียวมากขึ้น แต่ก็ยังรวมกลุ่มกันเป็นครั้งคราว และควรเลี้ยงตั้งแต่สี่ตัวขึ้นไป

ข้อสำคัญที่ควรทราบคือ ปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae จะกินพวกเดียวกันเองหากมีโอกาส ดังนั้นหากซื้อมาเป็นกลุ่มหรือเพิ่มเข้าฝูงเดิม ควรพยายามให้ทุกตัวมีขนาดใกล้เคียงกัน1

ตัวเมียที่โตเต็มวัยมักตัวใหญ่กว่าเล็กน้อยและลำตัวลึกกว่าตัวผู้1

จากการสังเกต A. falcatus ซึ่งเป็นปลาสกุลเดียวกัน พบว่าการวางไข่น่าจะเกิดขึ้นกลางน้ำ โดยตัวเมียลอยตัวนิ่งอยู่กับที่ ขณะที่ตัวผู้ว่ายวนรอบตัวเมียเป็นรูปเลขแปด

ไข่จะถูกปล่อยกระจายออกไปเป็นจำนวนมาก และพ่อแม่ไม่มีการดูแลไข่หรือลูกเลย1

แหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบ (type locality) คือ 'Rio Cuiabá, Volta Grande, município de Santo Antônio do Leverger, Mato Grosso' และยังพบในแม่น้ำปารานาตอนล่าง แม่น้ำอุรุกวัย แม่น้ำเดลาพลาตา และแม่น้ำมาโมเร ในปารากวัย อุรุกวัย อาร์เจนตินา และโบลิเวีย ตามลำดับ

เนื่องจากยังมีความสับสนอยู่เรื่องการระบุชนิดที่แน่ชัดของปลาชนิดนี้และปลาสกุลเดียวกันบางชนิดที่ใกล้ชิดกันมาก ขอบเขตการกระจายพันธุ์ตามธรรมชาติทั้งหมดของมันจึงยังไม่ชัดเจนในปัจจุบัน (ดู 'หมายเหตุ')1

ปลาที่กล่าวถึงในที่นี้ได้รับมาจากปารากวัย2

อาศัยอยู่ในลำน้ำสายหลักและแม่น้ำสาขา และในฤดูน้ำหลากมักย้ายเข้าไปในพื้นที่น้ำท่วม1

ปลาชนิดนี้เป็นสมาชิกของสิ่งที่เชื่อว่าเป็น 'กลุ่ม A. lacustris' ซึ่งเป็นกลุ่มชนิดที่ใกล้ชิดกันภายในสกุล ร่วมกับ A. abbreviatus, A. lacustris และ A. pantaneiro

ปลาในกลุ่มนี้ทั้งหมดมีลักษณะเด่นคือมีจุดหลังช่องเหงือก (humeral spot) สีค่อนข้างดำ รูปร่างเกือบกลม ซึ่งก็คือรอยสีเข้มที่อยู่ถัดจากแผ่นปิดเหงือก จึงแยกออกจาก A. falcatus ได้ เพราะ A. falcatus มีรอยที่ใหญ่กว่ามากและมีรูปร่างคล้ายหยดน้ำกลับหัว

ปลาหลายชนิดในกลุ่มนี้มีขายในตลาดเป็นครั้งคราว แต่แทบเป็นไปไม่ได้เลยที่จะแยกออกจากกัน เว้นแต่จะทราบข้อมูลแหล่งที่จับมา

ปลาที่ปรากฏในภาพประกอบข้างต้นจับมาจากปารากวัย จึงระบุไว้เบื้องต้นว่าเป็น A. pantaneiro ตามความรู้ในปัจจุบัน

การศึกษาสายวิวัฒนาการในระยะหลัง ทั้งทางสัณฐานวิทยา (Toledo-Piza, 2007) และทางโมเลกุล (Pretti et al., 2009) ก็ไม่สามารถหาความสัมพันธ์ที่แน่ชัดภายในกลุ่ม A. lacustris รวมกับ A. falcatus ได้เช่นกัน ซึ่งทั้งหมดดูเหมือนจะรวมกันเป็นเคลด (clade) เดียว โดย A. falcatus อยู่ที่ฐานและเป็นกลุ่มพี่น้องกับชนิดที่เหลือ

ปลาในสกุล Acestrorhynchus ไม่สามารถแยกจากกันด้วยสัณฐานวิทยาได้เสมอไป และยังมีพันธุกรรมคล้ายกันมาก ทำให้ Pretti et al. (2009) สรุปว่าจำเป็นต้องมีการทบทวนอนุกรมวิธานของกลุ่มนี้อย่างละเอียด โดยใช้ตัวอย่างที่เก็บจากทั่วแหล่งกระจายพันธุ์ เพื่อให้เข้าใจระบบอนุกรมวิธานที่เกี่ยวข้องได้ดีขึ้น

ชนิดที่เหลือในสกุลนี้ปัจจุบันจัดกลุ่มดังนี้

• กลุ่ม A. microlepis: A. britskii, A. grandoculis, A. microlepis, A. minimus
• กลุ่ม A. nasutus: A. falcirostris, A. nasutus, A. isalineae และอาจรวม A. maculipinnis
• ไม่สามารถจัดเข้ากลุ่มใดได้: A. heterolepis

วงศ์ Acestrorhynchidae ดูเหมือนจะใกล้ชิดที่สุดกับวงศ์ Cynodontidae ซึ่งประกอบด้วยสกุล Cynodon, Hydrolycus และ Rhaphiodon1

ปลาที่ได้รับมามีขนาด 11-15 ซม. และมีสีสวยมากแล้ว2