ปลากระสูบบอร์เนียว

เป็นปลาเฉพาะถิ่นของเกาะบอร์เนียว มีบันทึกการพบในรัฐซาราวักและรัฐซาบาห์ของมาเลเซีย จังหวัดกาลีมันตันตะวันออก (Kalimantan Timur) ของอินโดนีเซีย และบรูไนดารุสซาลาม

แหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบ (type locality) คือ 'Indonesia: Borneo: Kalimantan Timur: Howong [ประมาณ 0°15'N 115°30'E], Bo and Kajan Rivers'

ลุ่มน้ำที่มีบันทึกการพบ ได้แก่ Baleh, Balui, Baram, Besua, Kayan, Rajang และ Bo1

ส่วนใหญ่เป็นปลาแม่น้ำ ชอบน้ำใส มีออกซิเจนสูง และไหลตลอด พื้นเป็นทราย กรวด หิน หรือโคลน โดยทั่วไปเป็นลำน้ำที่ไหลผ่านป่าเขตร้อน

ในแหล่งที่อยู่อาศัยที่ปรากฏในภาพ มีปลาชนิดอื่นที่พบอยู่ร่วมกัน ได้แก่ Barbonymus balleroides, B. collingwoodi, Cyclocheilichthys repasson, C. apogon, Diplocheilichthys pleurotaenia, Garra borneensis, Leptobarbus hosii และ Gastromyzon sp. ที่ยังไม่ได้ระบุชนิด1

ปลาชนิดนี้แทบไม่มีใครรู้จักในวงการปลาสวยงาม และขนาดตัวเต็มวัยของมันแทบจะทำให้ไม่เหมาะเป็นปลาตู้

ปัจจุบันสกุล Hampala มีทั้งหมดเจ็ดชนิด ในจำนวนนี้มีเพียง H. macrolepidota และรองลงมาคือ H. dispar ที่พบในตลาดปลาสวยงามอยู่บ้างเป็นประจำ นอกจาก H. macrolepidota จะมีการกระจายพันธุ์ในธรรมชาติกว้างกว่าแล้ว ยังเป็นชนิดที่ตัวใหญ่ที่สุดในกลุ่มด้วย ทุกชนิดอาจดูคล้ายกันเมื่อมองผ่าน ๆ ยกเว้น H. lopezi ซึ่งเป็นปลาเฉพาะถิ่นของเกาะเพียงเกาะเดียวในฟิลิปปินส์ และมีลายคล้ายแถบตามแนวยาวข้างลำตัวที่ไม่เหมือนชนิดอื่น

H. macrolepidota แยกได้ง่ายจากลวดลาย คือมีแถบสีเข้มแนวตั้งที่เริ่มจากด้านหน้าครีบหลังลากลงไปจนต่ำกว่าเส้นข้างลำตัว และมีแถบสีดำตามขอบของแพนครีบหางทั้งบนและล่าง ส่วน H. dispar มีปื้นสีเข้มบนลำตัวเพียงจุดเดียว และแถบตามขอบแพนครีบหางเห็นไม่ชัดเท่า

ปลาวัยอ่อนของทั้งสองชนิดอาจดูคล้ายกันมาก เพราะปื้นบนลำตัวของ H. dispar ตอนเล็กจะยืดยาวในแนวตั้ง และทั้งสองชนิดยังมีแถบสีเข้มค่อนข้างกว้างพาดคอดหาง แถบที่สองซึ่งบางกว่าพาดโคนครีบหาง และปื้นเล็ก ๆ เหนือครีบก้น ลายทั้งหมดนี้ใน H. dispar จะจางกว่า ขณะที่ H. macrolepidota มีลายสีเข้มเพิ่มเติมบริเวณเหนือและใต้ตา และลากลงจากท้ายทอยไปถึงครีบท้อง

H. sabana ก็มีลายบนลำตัวเพียงจุดเดียวเช่นกัน แต่มีจำนวนเกล็ดรอบคอดหางมากกว่า (30-32) และมีเกล็ดเส้นข้างลำตัวค่อนข้างน้อย (12-15) เมื่อเทียบกับชนิดอื่นในสกุลเดียวกัน ส่วน H. ampalong, H. bimaculata และ H. salweenensis แยกกันยากกว่า เพราะทั้งหมดมีปื้นบนลำตัวสองแห่ง H. ampalong มีเกล็ดเส้นข้างลำตัวมากกว่า H. salweenensis (28-31 เทียบกับ 26-27) ขณะที่ H. bimaculata มีลายบนลำตัวเป็นรูปอานม้า และปื้นด้านหน้าอยู่ใต้ครึ่งหลังของครีบหลัง (อีกสองชนิดอยู่ใต้จุดเริ่มต้นของครีบหลัง)

ควรทราบว่าลายบนลำตัวของปลากระสูบทุกชนิดในสกุล Hampala มักจะจางลงในตัวที่ใหญ่มาก และเป็นไปได้ว่าจะมีการบรรยายชนิดใหม่เพิ่มเติมในอนาคต ตัวอย่างเช่น งานศึกษาด้านสายวิวัฒนาการที่ตีพิมพ์ในปี 2006 สรุปว่า H. bimaculata รูปแบบที่พบในภาคกลางและภาคใต้ของรัฐซาราวัก เกาะบอร์เนียว ของมาเลเซีย ควรถือเป็นชนิดที่แยกออกไป1