Cá emperor tetra

Vì nhu cầu lớn nên các trại thường bán cá khi cá còn khá nhỏ. Gần đây cũng đã có những lô cá trưởng thành hẳn, tổng chiều dài gần 5 cm.2

Chiều dài chuẩn 4,2 cm SL. Đáy bể 90 × 30 cm. Thể tích khoảng 81 lít.

Bể nhỏ nhất nên dùng là bể có đáy 90 × 30 cm hoặc tương đương.1

• Nhiệt độ 23–27°C
• pH 5,0–7,5
• Độ cứng 1–12 dGH1

Ngoài tự nhiên, nhiều khả năng đây là loài săn mồi cỡ nhỏ. Thức ăn của nó là côn trùng nhỏ, giun, giáp xác và các loại động vật phù du khác. Trong bể, cá chịu ăn thức ăn khô có cỡ hạt vừa miệng, nhưng không nên chỉ cho ăn mỗi loại này. Nếu ngày nào cũng có bữa thức ăn sống hoặc đông lạnh cỡ nhỏ như Daphnia, Artemia và những loại tương tự, cá sẽ lên màu đẹp nhất và dễ vào độ sinh sản hơn.1

Đây là một trong những loài tetra hợp nhất cho bể cộng đồng thông thường. Cá hiếu động, hiền lành, và màu của nó nổi bật dễ chịu bên cạnh màu của nhiều loài khác. Nó sống chung tốt với hầu hết các loài cá đẻ con phổ biến, cá danionin, rasbora, các loài tetra khác và những loài tầng đáy hiền như Corydoras hay các loài Loricariid cỡ nhỏ. Cá cũng nuôi chung được với đa số các loài cá sặc (gourami) và cichlid lùn dễ tìm mua. Dĩ nhiên, thả nó chung với những loài lớn có thể coi nó là mồi thì không an toàn. Trong bể theo chủ đề Nam Mỹ như đã mô tả ở trên, bạn có thể ghép nó với các loài tetra hiền khác, cá chì, Apistogramma và các loài cichlid lùn khác.

Lúc nào cũng nên mua cả đàn, ít nhất 6 con, tốt nhất là từ 10 con trở lên. Bản tính của loài này là sống theo đàn, nên có đồng loại đi cùng thì cá khỏe hơn nhiều. Nuôi theo đàn như vậy trông cũng đẹp hơn hẳn. Các con đực có tranh chấp lãnh thổ với nhau ở một mức nào đó. Tuy vậy, nếu bể đủ rộng và bày trí đủ chỗ ẩn thì những trận gây gổ này không gây thương tích nghiêm trọng.1

Cá đực to hơn, màu sắc rực rỡ hơn. Khi trưởng thành, vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi của cá đực dài ra rõ rệt. Đây là một trong số ít loài characin có tia giữa của vây đuôi cũng dài ra. Cá đực còn có mống mắt màu xanh lam, còn mống mắt của cá cái màu xanh lục.1

Cho loài này sinh sản không khó. Nếu muốn nuôi được nhiều cá bột, bạn cần set một bể đẻ riêng. Bể cỡ khoảng 40 × 20 × 20 cm là đủ. Bể đẻ nên để ánh sáng thật yếu và có vài cụm cây lá nhỏ như rêu java hoặc búi giá thể để cá có chỗ đẻ trứng. Một cách khác là phủ đáy bể bằng một tấm lưới. Mắt lưới phải đủ to để trứng lọt xuống, nhưng đủ nhỏ để cá bố mẹ không chui xuống ăn trứng. Nước nên mềm và hơi chua, pH 6,0–7,0, gH 1–10, nhiệt độ khoảng 24–26,5°C. Về lọc, bạn chỉ cần một lọc vi sinh (lọc mút) nhỏ chạy bằng máy sủi, sủi thật nhẹ là đủ.

Có thể cho cá đẻ theo đàn, mỗi giới 6 con là con số hợp lý. Khi đó bạn cần bể lớn hơn để các con đực có đủ chỗ chia lãnh thổ. Chỉ cần vỗ cá bằng nhiều thức ăn sống cỡ nhỏ thì cá thường đẻ không mấy khó khăn. Khi thấy trứng, bạn có thể vớt cá bố mẹ ra. Nếu bể trồng cây thật dày thì có thể để nguyên cá bố mẹ trong bể, thấy cá bột đến đâu thì hút ra đến đó.

Muốn được nhiều cá bột nhất thì nên cho đẻ theo cặp. Với cách này, bạn vỗ cá đực và cá cái thành hai nhóm ở hai bể riêng. Khi cá cái đã căng trứng rõ và cá đực lên màu đẹp nhất, bạn chọn con cái bụng to nhất và con đực màu đẹp nhất, rồi chuyển chúng sang bể đẻ vào buổi tối. Thường thì sáng hôm sau cá sẽ đẻ. Mỗi lần cá chỉ đẻ ra vài trứng, nên cả quá trình thường kéo dài vài tiếng. Nếu sau một hai ngày vẫn không thấy trứng thì vớt cặp đó ra và thử với cặp khác.

Có cơ hội là cá bố mẹ thường ăn trứng, nên thấy trứng là phải vớt chúng ra ngay. Trứng nở sau 24–36 giờ. Khoảng 4–5 ngày sau đó cá bột bắt đầu bơi tự do. Trong khoảng tuần đầu, cho cá bột ăn thức ăn dạng trùng cỏ. Khi cá đủ lớn thì chuyển sang giun vi mô (microworm) hoặc artemia mới nở.1

Loài này đặc hữu của lưu vực sông San Juan và Atrato ở Colombia. Địa điểm thu mẫu chuẩn là 'Condoto, Río Condoto và Novita, Río Tamana, tây nam Colombia'. Tuy vậy, cá bắt từ tự nhiên giờ không còn phổ biến trong giới chơi cá như trước. Phần lớn cá ngoài thị trường là cá do các trại nhân giống thương mại sản xuất.1

Loài này có nguồn gốc từ Colombia.2

Cá có mặt khắp vùng phân bố. Chúng sống ở những đoạn sông nước chảy chậm, các nhánh sông nhỏ và vùng nước tù.

Những loài cá sống cùng khu vực với nó gồm Priapichthys nigroventralis, P. chocoensis, 'Cichlasoma' atromaculatum, Andinoacara latifrons, A. biseriatus, 'Geophagus' pellegrini, Lebiasina chocoensis, cùng nhiều loài characid, gymnotid và loricariid khác.1

Loài này có ở bể của hầu hết các cửa hàng cá. Nó là một trong những lựa chọn tốt nhất cho người mới chơi cá vì đẹp, khỏe và rẻ. Gần như toàn bộ cá bán ngoài thị trường là cá sinh sản nhân tạo, nên chúng thường khá dễ tính về nước lẫn thức ăn.

Thỉnh thoảng có người nhầm loài này với N. lacortei, loài duy nhất còn lại trong giống hiện nay. Muốn phân biệt thì chỉ cần nhìn mắt cá. Cá đực N. lacortei có mống mắt màu đỏ tươi, còn cá đực N. palmeri có mống mắt màu xanh lam.

Loài Inpaichthys kerri, thường gọi là 'blue emperor tetra' hay 'purple emperor tetra', cũng hay bị nhận nhầm là N. palmeri. Thật ra nó thuộc một giống khác (giống chỉ có một loài). Nó cũng nhỏ hơn đáng kể và vây không dài ra. Ngoài ra, Inpaichthys có vây mỡ, còn Nematobrycon thì không có.

Vài năm gần đây có tranh luận về chuyện Nematobrycon có loài thứ ba hay không. N. "amphiloxus" có phần hoa văn màu tối trên thân nhiều hơn hẳn và thường được bán với tên 'black emperor tetra'. Hiện nay phần lớn giới chuyên môn coi nó chỉ là một dạng màu của N. palmeri.1