Tép leopard

Tép leopard không dành cho người mới chơi. Caridina rubropunctata khó nuôi hơn phần lớn các loài tép khác. Loài này đòi hỏi những điều kiện rất riêng: nước sạch, dòng chảy tốt và nhiệt độ thấp. Chúng rất nhạy cảm, cần thông số nước thật ổn định và nhiều oxy. Hiện người ta vẫn biết rất ít về loài tép lùn này. Chúng hiếm, và rất hiếm khi xuất hiện trên thị trường.

Tép leopard dễ bị nhầm với tép Amano non. Tép Amano to hơn và tròn mình hơn.

Nếu bạn mua tép nhân giống trong bể qua nhiều thế hệ, hãy hỏi xem chúng được nuôi ở thông số nước nào. Nếu không hỏi được, cứ coi như người nuôi giữ chúng ở thông số gần với tự nhiên và set bể theo đúng thông số đó.1

Loài tép này không cần nhiều chỗ, nhưng bể vẫn nên có dung tích tối thiểu 40 lít. Ở bể nhỏ, bạn khó giữ thông số nước ổn định liên tục, và mọi chuyện có thể hỏng rất nhanh. Muốn nước ổn định thì bể càng lớn càng tốt.1

• Nhiệt độ: 20–22 °C. Loài tép này nhạy cảm với nhiệt độ lên xuống thất thường.
• pH: hơi axit, 6,0–6,8.
• Độ cứng: tép không ưa nước cứng. GH 4–8, KH 0–4.
• TDS: 80–150 µS/cm hoặc 40–80 ppm.

Tép cần nước rất sạch nên nước máy không dùng được. Chỉ nên dùng nước RO/DI. Nước RO không còn khoáng, vì vậy bạn phải tự chỉnh pH, KH, GH và TDS bằng khoáng bù chuyên cho tép.

Ngoài tự nhiên loài này sống ở suối và sông, nên trong bể chúng cần nhiều oxy và dòng chảy tốt. Có thể bạn sẽ phải gắn thêm máy sục khí. Thiếu oxy có thể thành vấn đề thật sự.1

Đừng thả tép leopard vào bể chưa chạy xong chu trình nitơ. Amoniac và nitrat cao sẽ giết chúng. Điều quan trọng nhất là chu trình nitơ trong bể phải ổn định.

Tép leopard không khỏe. Chỉ cần thông số nước thay đổi một chút là chúng đã bị ảnh hưởng, nên bạn phải thuần tép thật chậm. Thường thì 2–3 giờ là đủ.

Bể không nhất thiết phải trang trí. Tuy vậy, lá khô, đá, lũa, ống PVC và những vật tương tự cho tép chỗ trốn, đồng thời tạo thêm bề mặt cho tảo và màng sinh học bám.1

Về đèn, tép không có yêu cầu gì đặc biệt. Chúng hoạt động về đêm và không thật sự phụ thuộc vào ánh sáng. Nếu bể có trồng cây thì chỉnh đèn theo nhu cầu của cây.

Về nền, bạn cần dùng nền hoạt tính để giữ pH dưới 7,0. Có thể chọn ADA Amazonia aqua soil, Fluval Plant and Shrimp Stratum hoặc đất Akadama-Bonsai.

Về lọc, nên dùng lọc mút (lọc vi sinh) hoặc lọc matten. Hai loại này rẻ, dễ vệ sinh, có nhiều bề mặt cho tép gặm và an toàn cho tép con.1

Tép leopard ăn tạp. Chúng ăn xác động vật, xác thực vật và cả thức ăn công nghiệp. Đây cũng là những con dọn bể giỏi, chuyên nhặt tảo, màng sinh học, mảnh vụn và chất thải.

Muốn tép lớn tốt nhất, bạn cần cho ăn cả đạm động vật lẫn thực vật, trong đó đạm chiếm khoảng 20–30% khẩu phần.

Một số loại thức ăn nên dùng:

• lá khô
• cây
• rau chần
• ốc nghiền
• trùng huyết đông lạnh
• Artemia
• Dennerle Shrimp King
• Hikari Shrimp Cuisine
• Glassgarden Shrimp Dinner Food Pads

Lá khô và rau chần (cà rốt, giá đỗ, rau bina, dưa leo, bí ngòi) cung cấp các vi khoáng tép cần khi lột xác.

Canxi rất cần để tép tạo vỏ. Lúc lột xác tép rất dễ tổn thương, vì vậy bạn cần bổ sung đủ canxi qua thức ăn chuyên cho động vật không xương sống hoặc rau giàu canxi.

Ở bể đã chạy ổn định, có sẵn tảo và màng sinh học, bạn có thể chỉ cho ăn vài lần mỗi tuần. Nếu không, nên cho ăn thường hơn, khoảng 5–6 lần mỗi tuần. Đừng cho ăn quá tay. Cho ăn dư là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm tép lùn chết, và với loài nhạy cảm như tép leopard thì càng tệ. Thức ăn thừa phân hủy, có thể gây nhiễm trùng, ký sinh trùng và làm amoniac, nitrit, nitrat tăng vọt. Cho ăn thiếu vẫn hơn cho ăn thừa.1

Tên nghe dữ vậy thôi chứ tép leopard hoàn toàn vô hại, không quấy phá con nào trong bể cộng đồng. Chúng sống theo bầy và thích ở thành đàn lớn, như vậy chúng đỡ căng thẳng hơn. Tép leopard rất nhát, nhất là khi nuôi ít con. Đàn càng đông thì chúng càng mạnh dạn và càng hay ra khỏi chỗ trốn.

Đây là loài hoạt động về đêm. Chúng hoạt động mạnh nhất lúc chạng vạng và ngưng dần trước khi trời sáng. Ngoài tự nhiên, thói quen này gắn với nhu cầu né những loài săn mồi bằng mắt trong lúc kiếm ăn.1

Vì thân tép trong suốt nên bạn dễ dàng thấy yên trứng của con cái. Yên trứng nằm ở phần thân trên, ngay sau đầu, là nơi chứa trứng trước khi thụ tinh.1

Tép leopard trưởng thành lúc khoảng 3–3,5 tháng tuổi, sớm hay muộn tùy nhiệt độ. Trước khi giao phối, con cái lột xác và tiết một chất hóa học vào nước để gọi con đực. Lúc đó con đực bơi vòng vòng cuống cuồng đi tìm con cái. Giao phối diễn ra rất nhanh, chỉ vài giây.

Một số con cái có thể ôm tới 59 trứng. Chúng giữ trứng suốt thời gian ấp, thường từ 4 đến 6 tuần. Loài này không qua giai đoạn ấu trùng. Con nở ra từ trứng đã là bản sao tí hon của tép trưởng thành.

Hãy cho ăn thêm thức ăn dạng bột để khẩu phần cân đối. Tép con không đi lại nhiều như tép lớn, nên nếu quanh chỗ chúng ở không đủ thức ăn thì chúng sẽ chết đói.1

Caridina rubropunctata có vùng phân bố rất hẹp. Loài này chỉ có ở miền Bắc Việt Nam (Thái Nguyên, Đồng Hỷ, Văn Lăng). Người ta phát hiện nó năm 2007, nhưng đến năm 2011 mới mô tả chính thức. Tên rubropunctata ghép từ hai từ Latin nghĩa là 'đỏ' và 'có đốm', tức là 'có đốm đỏ'.1

Ngoài tự nhiên, loài tép này thường sống ở sông và những con suối có mạch nước ngầm chảy ra, ở vùng núi. Nước ở đó thường mềm và mát.1