Nước máy hay nước RO cho bể thủy sinh: kết quả sau 19 ngày

Hai bể giống nhau chạy song song, một bể dùng nước máy cứng, một bể dùng nước RO (reverse osmosis, nước lọc thẩm thấu ngược). Đây là bản cập nhật ở ngày 19. Câu hỏi chính là nước RO có làm cây lên khác hẳn nước máy hay không. Ngoài ra, hai bể còn gặp hai loại rêu hại khác nhau trong giai đoạn đầu.

Phần dưới tổng hợp cây ở hai bể đã khác nhau tới đâu, rêu hại xuất hiện ra sao và đã xử lý thế nào, kèm thông số nước đo được sau gần ba tuần. Bạn đang phân vân có nên đầu tư máy RO hay đang set bể mới thì có thể lấy đó làm mốc tham khảo.

Cây ở hai bể khác nhau tới đâu

Bể RO lên rất nhanh sau hai tuần rưỡi. Rotala wallichii đã chạm mặt nước. Hai loại cây cắt cành còn lại cũng sắp chạm tới.

Bể nước máy chênh ít nhưng nhìn kỹ vẫn thấy. Chỗ rõ nhất là Myriophyllum mattogrossense, khóm cây xanh ở hậu cảnh, thấp hơn hẳn so với bên RO. Các cây còn lại gần như ngang nhau:

• Rotala wallichii cũng gần chạm mặt nước.
• Ludwigia Super Red cao gần bằng bên RO.
• Thảm nền gần như giống hệt.
• Staurogyne repens có thể nhỏ hơn một chút ở bể nước máy.

Mới 19 ngày thì chưa đủ để kết luận. Đến lúc này, nước RO cho cây nhỉnh hơn một chút, chủ yếu thấy ở một loại cây.

Rêu bụi xanh ở bể RO từ đâu ra

Ảnh chụp hằng ngày cho thấy rêu bụi xanh (green dust algae, GDA) bắt đầu lấm tấm trên kính bể RO từ ngày 9. Đến ngày 13 thì cả mặt kính xanh lè.

Nguồn rêu có thể truy ngược lại như sau. Một bể cũ trước đó bị rêu bụi xanh nặng. Bể đó đã dỡ, nhưng một số cây được giữ lại và đem trồng vào một bể khác. Bể khác này cũng lên rêu bụi xanh, nhiều khả năng do mang theo cây cũ.

Bể RO thì không dùng cây từ bể cũ. Cách lây được nghi ngờ là dùng chung đồ thay nước, cụ thể là cùng một ống. Đây chỉ là phỏng đoán, chưa có gì chứng minh. Khi rêu đã vào bể, nó lan rất nhanh vì nước trong bể lúc đó nhiều dinh dưỡng.

Bể nước máy thì bị tảo silic

Cũng quanh ngày 12–13, bể nước máy không có chút rêu bụi xanh nào. Thay vào đó, bể lên rất nhiều tảo silic (diatoms), lớp màu nâu bám trên kính và lá. Hai bể cùng thời điểm nhưng gặp hai loại rêu hại khác nhau.

Xử lý rêu bụi xanh và tảo silic thế nào

Cả hai bể được xử lý giống nhau:

1. Chùi sạch kính và lau sạch rêu trong bể bằng tay.
2. Châm carbon nước gốc glutaraldehyde liều thật cao. Liều thường của bể này khoảng một lần bơm mỗi ngày, nhưng đã châm tới 8–10 lần bơm.

Sau đợt này, rêu bụi xanh ở bể RO và tảo silic ở bể nước máy đều chết hết. Lưu ý rằng lúc đó cả hai bể chưa thả cá hay tép. Đây là cách làm mạnh tay. Châm quá liều như vậy ở bể đã có sinh vật thì nên cân nhắc kỹ.

Đến ngày 19, trên lá một số cây vẫn còn sót chút rêu. Phần này để đội dọn rêu như tép hay cá otto xử lý khi bể đủ an toàn.

Lịch đèn giai đoạn đầu

Hai bể dùng cùng lịch đèn:

Trong video

• Xem video từ ▶ 9:17 Hai bể thủy sinh nhỏ trên kệ, dùng chung một lịch đèn.

• Tuần đầu bật đèn 50% công suất.
• Sau 7 ngày tăng thêm 10%, lên 60%.
• Đèn bật từ 13 giờ đến 21 giờ, tức 8 tiếng mỗi ngày.

Thông số nước sau 19 ngày

pH ở bể nước máy giảm là chuyện dễ hiểu. Bể đang châm CO2, và CO2 hòa vào nước làm pH đi xuống. Còn GH và KH ở bể nước máy lại cao hơn lúc mới set. Kết quả này khá lạ và chưa có lời giải thích. Số đo lúc set cũng chỉ là nhớ lại, không chắc chắn.

Chỉnh nước RO ở các lần thay tới

Với bể RO này, mức TDS mong muốn là khoảng 120–130. Đây là mức chọn riêng cho bể này, không phải con số chuẩn cho mọi bể. TDS đang ở 154 nên sẽ thay nước thêm một lần.

Trong video

• Xem video từ ▶ 11:11 Đo TDS nước trong bể thủy sinh bằng bút đo cầm tay.
• Xem video từ ▶ 11:41 Bộ test KH, GH với lọ thuốc thử và bảng so màu.

KH cũng được nhắm thấp hơn, khoảng 3. Để kéo KH xuống, các lần thay nước tới sẽ làm theo một trong hai cách:

• Không bù khoáng cho nước RO.
• Chỉ bù loại khoáng tăng GH, bỏ loại khoáng tăng cả GH và KH.

Khi nào thả tép hay cá vào bể

Test nitrite ở bể RO vẫn đỏ đậm, trong khi màu đạt phải là vàng. Mức này nguy hiểm cho cá. Bể chưa chạy xong chu trình vi sinh, nên phải đợi thêm vài ngày và test lại. Khi nitrite về 0 mới thả tép hoặc cá otto (Otocinclus) để dọn phần rêu còn sót trên lá.

Trong video

• Xem video từ ▶ 9:42 Bể thủy sinh có lũa và cây, còn rêu hại trên lá.
• Xem video từ ▶ 12:21 Ống test nitrite với lọ thuốc thử, màu nước ngả vàng.

Bắt đầu từ đâu

1. Bể đang bị rêu bụi xanh thì dùng ống thay nước riêng cho bể đó. Cách này không tốn gì và loại được một đường lây có thể xảy ra.
2. Bể mới set chưa có sinh vật mà bị rêu bụi xanh hay tảo silic thì chùi sạch bằng tay trước, sau đó mới tính tới carbon nước.
3. Đo nitrite vài ngày một lần, chỉ thả tép hay cá khi kết quả về 0.
4. Dùng nước RO thì đo TDS, KH, GH sau mỗi lần thay. Chỉnh lượng khoáng bù vào theo mức bạn muốn giữ.