Set bể nano kiểu suối tự nhiên cho cá CPD (Celestial pearl danio)

Phần lớn bể thủy sinh bây giờ dùng phân nền và trồng cây kín bể. Nhìn thì đẹp nhưng chưa chắc đã giống ngoài tự nhiên. Bể kiểu suối thì khác hẳn: sỏi cuội, vài tảng đá tròn, cát tối màu, cây chỉ điểm xuyết. Kiểu này rất hợp với một đàn nhỏ cá CPD (Celestial pearl danio).

Bài này đi qua toàn bộ quá trình set một bể nano 40 x 30 x 30 cm, khoảng 30 đến 40 lít: xếp đá, đổ nền, tận dụng lũa cũ đã phủ rêu, chọn cây, chạy bể, rồi chọn cá và thả cá.

Dỡ bể cũ và bắt cá cho nhẹ nhàng

Nếu bạn dựng lại từ một bể cũ thì cứ xả bớt khoảng 70 đến 80% nước trước. Nước cạn thì cá buộc phải dồn ra phía trước, bắt dễ hơn nhiều so với rượt theo khắp bể. Cá cũng đỡ bị stress. Nên chuẩn bị sẵn vài hộp trong, mỗi loài một hộp, để tạm cá và tép rồi chuyển sang bể khác.

Có một điều nên giữ lại: lũa đã phủ đầy rêu (moss). Hãy để lũa nằm trong bể còn nước trong lúc bạn dọn dẹp, đừng để rêu bị khô. Khi dựng bể mới, mấy khúc lũa này làm bố cục trông như đã lên từ lâu.

Chọn vật liệu cho bể kiểu suối

• Đá: đá cuội sông và vài tảng đá tròn lớn, màu tương đối sáng. Đây là kiểu đá khác hẳn đá rồng, đá Seiryu hay đá nham thạch mà dân chơi hay dùng.
• Nền trang trí: loại trộn sẵn sỏi nhỏ, sỏi cuội và cát rất sẫm màu (dòng Biotope beds của WIO). Nền tối đặt cạnh đá sáng tạo độ tương phản đẹp. Loại này khá bẩn nên phải rửa kỹ trước khi đổ vào.
• Phân nền: Aquario Neo Soil cho phần phía sau để trồng cây. Loại này nhiều dinh dưỡng nên gần như không phải châm phân nước, nhờ vậy cũng bớt được chuyện rêu hại.
• Đèn: Chihiros WRGB Slim, phía sau có tấm phông tán sáng.

Cát trắng sáng trông đẹp nhưng ngoài tự nhiên không có nhiều chỗ như vậy. Nền sẫm màu nhìn tự nhiên hơn, và cá CPD bơi trên nền tối thì nổi màu rõ hơn hẳn.

Xếp đá và chia vùng nền

1. Lót một lớp xốp dưới chân đá để đá không tì thẳng lên kính. Lót hai lớp thì hơi dày, một lớp là vừa.
2. Xếp một hàng đá làm vách ngăn: cát ở phía trước, phân nền ở phía sau để trồng cây. Tảng đá chính ở đây là viên có nhiều vết lõm rất đẹp.
3. Nhét bông lọc vào mọi khe hở giữa các viên đá, kể cả gầm tảng đá lớn. Nếu bỏ sót khe nào thì phân nền sẽ lăn ra phía trước.
4. Đổ phân nền vào phía sau.
5. Đổ cát sỏi đã rửa vào phía trước. Mấy viên cuội to thì cầm tay đặt xuống từng viên, đừng thả từ trên cao vì dễ tuột tay làm nứt kính.

Đừng nghĩ quá nhiều khi xếp đá. Càng chỉnh tới chỉnh lui thì bố cục càng mất tự nhiên. Xếp đơn giản thôi, thấy ổn là dừng.

Tận dụng lũa phủ rêu

Lũa từ bể cũ đã phủ sẵn rêu java, Fissidens, Riccardia cùng vài cây Bucephalandra. Với bể nano, mấy nhánh lũa nhỏ thường hợp hơn khúc to. Bạn có thể đặt một nhánh chĩa lên trên rồi rải vài mẩu nhỏ quanh bố cục cho tự nhiên.

Ở bể này chỉ có một khúc lũa được dán keo cố định, còn lại đặt rời mà lũa không bị nổi.

Chọn cây và trồng ở đâu

Trong video

• Xem video từ ▶ 10:30 Các chậu cây thủy sinh mới mua, sẵn sàng để trồng vào bể.
• Xem video từ ▶ 12:00 Dùng nhíp trồng cây con vào hậu cảnh, sát mũi tảng đá lớn.

Nymphoides đặt ở mũi tảng đá lớn, đúng chỗ dòng chảy từ lọc đi qua. Ý đồ là để dòng nước đẩy cây ngả về một phía, hơi chồm ra ngoài cho đẹp.

Crypt trồng trên cát thì hơi khó. Bạn cắt bớt rễ cho ngắn lại thì cắm dễ hơn, còn cây có đứng vững hay không thì phải chờ xem.

Lọc, CO2 và chạy bể

Trồng xong thì châm nước, gắn lọc và CO2. Lọc dùng ở đây là Dennerle Scapers Flow, loại lai giữa lọc thùng và lọc treo. CO2 là bộ Tropica CO2 System Bio, chạy bằng men giống CO2 tự chế. Cách dùng như sau:

1. Trong bình có sẵn hỗn hợp đường và gelatin. Bạn đổ nước vào rồi lắc đều.
2. Để yên 24 giờ.
3. Cho men vào. Sau vài giờ là bình bắt đầu ra CO2.

Lúc mang cá về, nhà đang nóng nên bình men chạy rất mạnh và ra khá nhiều CO2. Lượng đó có thể khiến cá khó chịu. Cách xử lý ở bể này là tháo tạm bình CO2 ra và thay một lượng nước lớn ngay trước khi thả cá.

Bể chạy khoảng 3 tuần thì đã cycle xong và cây lên đẹp, lúc đó có thể thả cá.

Chọn cá cho bể nano

CPD là một trong những loài cá nano đẹp nhất, và rất hợp với kiểu bể suối tự nhiên. Nếu không tìm được CPD thì sparkling gourami là một phương án khác có thể cân nhắc.

Trong video

• Xem video từ ▶ 16:50 Đàn cá Golden dwarf barb trong bể bán ở tiệm.
• Xem video từ ▶ 21:00 Bể nano trồng cây kiểu suối tự nhiên với đá và rêu.

Cá CPD ở tiệm thường hơi nhạt màu. Chuyện này dễ hiểu với bể bán, và về bể trồng cây thì nhiều khả năng cá sẽ lên màu đẹp hơn. Cá Golden dwarf barb nghe tên tưởng nhỏ, nhưng trong đàn có những con khá to, nên không hợp với bể cỡ này.

Một cách thả cá cho bể khoảng 30 đến 40 lít: 6 con CPD, 6 con tép blue velvet, 2 con ốc nerite và một ít bèo tấm. Muốn thêm chút màu đỏ thì thả vài cây bèo rễ đỏ (red root floater).

Thả cá từ từ để cá quen nước

1. Tắt đèn bể.
2. Thả nổi nguyên túi cá trong bể khoảng 15 phút cho cân nhiệt.
3. Mở miệng túi rồi kẹp vào thành kính.
4. Cứ vài phút lại thêm một ít nước bể vào túi. Cá cần làm quen với cả pH, KH và lượng CO2 còn trong nước, không riêng gì nhiệt độ.
5. Sau thêm khoảng 15 đến 20 phút thì thả cá ra bể.

Trong video

• Xem video từ ▶ 20:00 Túi cá được kẹp vào thành kính, thả nổi trong bể để cân nhiệt.
• Xem video từ ▶ 21:10 Tán cây thủy sinh và đá trong bể, nơi cá mới thường trốn.

CPD mới vào thường trốn ngay dưới tán Nymphoides và nhút nhát vài hôm đầu. Cứ để yên cho cá quen dần. Những ngày sau bạn có thể cho cá ăn daphnia hay artemia.