ปลาโบว์ฟิน

ขนาดพื้นตู้อย่างน้อย 180 × 60 ซม. สำหรับปลาตัวผู้ที่โตเต็มวัย แต่ยิ่งตู้ใหญ่ยิ่งดี ปลาตัวเมียจะต้องใช้ตู้ที่ใหญ่ขึ้นตามไปด้วย

ความยาวมาตรฐาน: 900 มม. ปริมาตร: ประมาณ 648 ลิตร1

ปลาโบว์ฟินโตได้สูงสุดราวหนึ่งเมตร แต่โดยทั่วไปมักไม่เกิน 50 ซม. ตัวผู้มักมีขนาดเล็กกว่าตัวเมีย2

อุณหภูมิ: 15–24 °C ปลาชนิดนี้เป็นปลาเขตอบอุ่นโดยแท้ จึงอาจต้องใช้เครื่องทำความเย็น (ชิลเลอร์) กับตู้ในช่วงหน้าร้อน ซึ่งน่าเสียดายที่อาจค่อนข้างสิ้นเปลืองสำหรับผู้เลี้ยงทั่วไป

ค่า pH: 6.0–7.5

ความกระด้าง (GH): 3–15 dGH1

ปลาโบว์ฟินเป็นปลาน้ำเย็น แต่ด้วยความสามารถในการหายใจด้วยปอด ทำให้อยู่รอดได้แม้ในน้ำที่อุ่นและขุ่นโคลน ทนอุณหภูมิที่สูงกว่า 30 °C ได้2

การตกแต่งตู้ไม่ใช่เรื่องสำคัญมาก แต่ปลาจะชอบให้มีที่หลบซ่อนเยอะ ๆ หินก้อนใหญ่ ขอนไม้ รากไม้บิดงอ และไม้น้ำจริงล้วนดูสวยงาม ควรใส่พืชลอยน้ำปริมาณมากเพื่อเลียนแบบสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ ปลาจะชอบแสงสลัวที่เกิดจากสิ่งปกคลุมผิวน้ำด้วย ต้องแน่ใจว่าปลาขึ้นมาที่ผิวน้ำได้ตลอดเวลาเพื่อฮุบอากาศตามปกติ นอกจากนี้ต้องแน่ใจอย่างยิ่งว่าฝาตู้ปิดสนิทและแน่นหนา (ควรมีของหนักทับไว้) เพราะปลาชนิดนี้กระโดดเก่งมาก1

เป็นปลากินเนื้อ แต่ฝึกให้กินอาหารที่ไม่มีชีวิตได้ง่าย ให้ไส้เดือนตัวใหญ่ ปลาเล็กปลาน้อย ปลาเทราต์ และหัวใจวัว (ในปริมาณพอเหมาะ) ได้ ปลาวัยอ่อนจะกินกุ้ง หอยแมลงภู่ เป็นต้น ในธรรมชาติกินทุกอย่างตั้งแต่ปลาไปจนถึงสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง และแม้แต่สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก1

ปลาโบว์ฟินเป็นปลานักล่าที่กินปลา กุ้งเครย์ฟิช และเหยื่อลักษณะคล้ายกัน2

ด้วยนิสัยที่ล่าปลาเป็นอาหารเป็นหลัก ขนาดที่อาจโตได้ และความต้องการน้ำเย็น ปลาชนิดนี้ควรได้ (และสมควรได้) ตู้ของตัวเอง ควรเลี้ยงเพียงตัวเดียว เพราะในธรรมชาติเป็นนักล่าที่อยู่โดดเดี่ยว1

Amia calva มีฟันที่แหลมคมมากและจะใช้ฟันเมื่อรู้สึกถูกคุกคาม ผู้เลี้ยงจึงควรระวังเรื่องนี้2

ตัวผู้ที่โตเต็มวัยมีขนาดเล็กกว่าและมีสีสันสดกว่าตัวเมีย ในปลาวัยอ่อน แยกตัวผู้ได้จากจุดสีดำชัดเจนที่ด้านบนของโคนหาง ซึ่งในตัวเมียจุดนี้จะจางกว่ามากหรือไม่มีเลย1

เชื่อว่ายังไม่เคยมีการเพาะพันธุ์ในตู้ปลา

ในธรรมชาติ ปลาชนิดนี้วางไข่ปีละครั้ง โดยจะมารวมตัวกันจำนวนมากในน้ำตื้นท่ามกลางพืชน้ำเพื่อผสมพันธุ์ ตัวผู้จะสร้างรังง่าย ๆ ด้วยการเคลียร์พืชออกเป็นพื้นที่เล็ก ๆ และขุดพื้นให้เป็นแอ่งตื้น การวางไข่เกิดขึ้นในรังนี้ โดยตัวผู้จะเกี้ยวพาราสีด้วยการว่ายวนรอบ จากนั้นทั้งคู่จะนอนเคียงกันและปล่อยไข่และน้ำเชื้อออกมาพร้อมกัน

ตัวเมียไม่มีส่วนในการดูแลไข่และลูกหลังจากนั้น และอาจไปวางไข่ในรังของตัวผู้หลายตัว จึงไม่แปลกที่จะพบไข่ซึ่งพัฒนาอยู่ในระยะต่างกันในรังเดียว ตัวผู้ปกป้องรังอย่างดุเดือดจนจะเข้าโจมตีทุกอย่างที่เข้ามาใกล้ ไม่ว่าจะมีขนาดเท่าใด เมื่อคำนึงว่าตัวผู้จำนวนมากอาจเลือกทำรังในบริเวณเดียวกัน และบ่อยครั้งมีจำนวนมากกว่าตัวเมียถึงสามต่อหนึ่ง ก็ไม่น่าแปลกใจที่ฤดูผสมพันธุ์ของปลาโบว์ฟินจะค่อนข้างรุนแรง ตัวผู้จะดูแลไข่ โดยใช้ครีบโบกพัดไข่อยู่ตลอดจนกว่าไข่จะฟัก หลังฟักตัวผู้ยังคงเฝ้าลูกปลาต่อไปจนลูกปลายาวราว 10 ซม. จากนั้นจึงเลิกดูแล1

ปลาชนิดนี้ดูแลไข่และลูกอย่างใกล้ชิด ตัวผู้จะสร้างรังจากเศษพืช แล้ววางไข่ชนิดติดวัสดุไว้ในรังนั้น ลูกปลาที่ฟักออกมาก็จะได้รับการเฝ้าดูแลจากตัวผู้อยู่ระยะหนึ่ง2

ตะวันออกเฉียงใต้ของแคนาดาและตะวันออกเฉียงเหนือของสหรัฐอเมริกา1

มีถิ่นกำเนิดทางฝั่งตะวันออกของสหรัฐอเมริกา2

มักพบในหนองบึงน้ำใส ทะเลสาบ แม่น้ำ และแหล่งน้ำนิ่งริมแม่น้ำที่มีพืชน้ำหนาแน่น นอกจากนี้ยังอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่มีออกซิเจนต่ำ รวมถึงแหล่งน้ำนิ่งที่ไม่มีการไหลเวียน1

ปลาโบว์ฟินหาได้ยากในวงการปลาสวยงาม เป็นปลาเลี้ยงโชว์ที่สวยงามโดดเด่นสำหรับผู้เลี้ยงที่มีกำลังพอจะจัดที่อยู่ให้ได้อย่างเหมาะสม เป็นปลาชนิดเดียวที่ยังเหลืออยู่ในวงศ์ Amiidae ซึ่งเป็นกลุ่มปลาโบราณดึกดำบรรพ์ที่เป็นญาติกับปลาการ์ ปลาชนิดนี้หายใจเอาอากาศจากผิวน้ำได้ ผ่านอวัยวะช่วยหายใจขนาดใหญ่มากที่มีเส้นเลือดหนาแน่นและแผ่ไปทั่วทั้งช่องลำตัว เหงือกมีความแข็งเพื่อไม่ให้ยุบตัวเมื่ออยู่นอกน้ำ และหากตัวปลายังชุ่มชื้นอยู่ ก็สามารถอยู่รอดได้โดยไม่มีน้ำเป็นระยะเวลาหนึ่ง ในสภาพแล้ง ปลาจะมุดลงไปในดินเปียกคล้ายกับปลาปอดที่รู้จักกันดีกว่า และจะอยู่นิ่งสนิทในนั้นจนกว่าฝนจะกลับมา สภาวะนี้เรียกว่าการจำศีลในฤดูแล้ง (aestivation)

แม้ปลาโบว์ฟินจะถูกมองว่ามีความเสี่ยงที่จะกลายเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ แต่ก็ไม่ได้เป็นที่นิยมในถิ่นกำเนิด เนื่องจากล่าทั้งปลาเกมและปลาที่ใช้เป็นอาหารอย่างตะกละ ว่ากันว่าเมื่อติดเบ็ดจากการตกด้วยคันเบ็ด ปลาชนิดนี้จะสู้อย่างดุเดือด

ในที่เลี้ยง หากได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมจะมีอายุยืนยาวเป็นพิเศษ และมีบันทึกว่ามีปลาที่อายุเกิน 30 ปี ข้อสุดท้ายที่ควรทราบคือ ปลาชนิดนี้ค่อนข้างอันตรายต่อผู้เลี้ยง ในปากเต็มไปด้วยฟันที่คมราวมีดโกน และมักจะกัดอย่างดุร้ายเมื่อให้อาหารหรือเมื่อถูกจับ ปลาตัวใหญ่สามารถกัดนิ้วขาดได้ง่าย ๆ หรืออาจร้ายแรงกว่านั้น ด้วยเหตุนี้ปลาโบว์ฟินจึงแนะนำสำหรับผู้เลี้ยงที่มีประสบการณ์เท่านั้น1