ปลาปอมปาดัวร์ 14 คลาส NADA: แยกสายพันธุ์ป่า ลวดลาย และสีอย่างไร

ระบบ 14 คลาสคืออะไร

บทความของ NADA จัดปลาปอมปาดัวร์ไว้ 14 คลาส คลาส 1–4 เป็นปลาป่า ส่วน คลาส 5–14 เป็นสายพันธุ์ที่เพาะเลี้ยงในตู้ การแบ่งนี้ไม่ได้ตายตัว ในงานประกวด เจ้าของปลาเป็นคนเลือกว่าจะส่งปลาแต่ละตัวลงคลาสไหน และปลาปอมปาดัวร์ทุกสายผสมข้ามกันได้ ลูกที่ออกมาก็ขยายพันธุ์ต่อได้

คลาส 1–4: ปลาป่า

• คลาส 1 Heckel มีแถบขวาง 9 แถบ ทั้งสองแหล่งข้อมูลตรงกันว่าแถบกลางหนาเห็นชัด แหล่งหนึ่งให้รายละเอียดเพิ่มว่ามี 3 แถบที่เด่นกว่าแถบอื่น คือแถบที่พาดผ่านตา แถบที่ 5 (แถบกลาง) และแถบที่โคนหาง
• คลาส 2 Brown (S. aequifasciata axelrodi)
• คลาส 3 Blue (S. a. haraldi)
• คลาส 4 Green (S. a. aequifasciata) สำหรับ Red Spotted Green ที่จับจากธรรมชาติ สีพื้นจะเป็นเขียวอมน้ำตาล นักสะสมชอบตัวที่มีจุดกระจายทั่วตัวมาก ๆ

คลาส 5–9: แบ่งตามลวดลาย

• คลาส 5 Thick Line ลายเส้นหนาและตรง ตัวอย่างคือ Turquoise
• คลาส 6 Thin Line ลายเส้นละเอียด Snakeskin อยู่ในคลาสนี้ แหล่งข้อมูลหนึ่งบอกว่า Snakeskin ส่วนใหญ่มีแถบขวาง 14 แถบ และมีเส้นกับจุดละเอียดบนแผ่นปิดเหงือก อีกแหล่งบอกว่ามี 12–18 แถบ แทนที่จะเป็น 9 แถบแบบปลาทั่วไป
• คลาส 7 Pattern ลายเส้นซับซ้อน เช่น Ring Leopard รวมถึง Checkerboard และ Pearl
• คลาส 8 Spotted เช่น Red Leopard, Red Spotted Green ที่เพาะในตู้ และ Snakeskin ที่มีจุดแบบเสือดาว
• คลาส 9 Open Pattern รับลายแบบไหนก็ได้ เช่น Albino Spotted, Albino Snakeskin, Golden Leopard Snakeskin

คลาส 10–14: แบ่งตามสี

คลาส	ตัวอย่างปลา
10 Blue	Blue Diamond, Cobalt
11 Red	ปลาปอมปาดัวร์สีแดงทุกแบบ
12 Yellow	Pigeon Blood, Golden, Yellow Crystal, Golden Spotted
13 White	Snow White, Pigeon Blood สีขาว
14 Open	Yellow White, Red White, Calico, Ghost

ศัพท์ที่ควรรู้ก่อนดูปลา

• แถบขวาง (vertical stress bars) มีในปลาป่าและในสายพันธุ์เลี้ยงส่วนใหญ่ แต่ Pigeon Blood, Blue Diamond และปลาสีขาวไม่มี ในครอกลูกปลา แถบขวางเป็นลักษณะแรกที่มองเห็น
• ลายเส้น (striations) คือลายแนวนอนที่ทับอยู่บนสีพื้น แบ่งเป็นเส้นหนา (thick line) กับเส้นบาง (thin line)
• ลวดลาย (pattern) คือลายทุกแบบที่อยู่บนสีพื้น เช่น จุด ลายเส้น หรือลายมุก (pearl)
• ปลาสีพื้นล้วน (solid) Blue Diamond นับเป็นสีฟ้าล้วน ไม่มีลายเส้นบนหน้าและครีบ Snow White นับเป็นสีขาวล้วน
• เปปเปอร์ (pepper) คือจุดดำเล็ก ๆ ตรงจมูกและหน้า พบในปลาที่มีสาย Pigeon Blood และจะเห็นชัดขึ้นเมื่อปลาเครียดหรือป่วย Pigeon Blood รุ่นแรก ๆ มีเปปเปอร์หนามาก แต่ตัวที่ขายกันทุกวันนี้มีน้อยลงมาก

ดูสีตาช่วยแยกสายพันธุ์

• Snakeskin: ตาแดงหรือสีอำพัน
• Ghost และปลาสีขาว: ตาขาวเกือบทั้งหมด รูม่านตาดำ
• Albino: ตาสีชมพู
• Blue Diamond และ Pigeon Blood: ตาสีอำพันหรือแดง

Pigeon Blood ไม่มีแถบขวาง สีตัวมีตั้งแต่ขาวหรือเหลือง ไล่ไปส้ม จนเกือบแดง

การถ่ายทอดลักษณะเมื่อเพาะพันธุ์

• Pigeon Blood เป็นลักษณะเด่น ถ้าเอา Pigeon Blood แท้ไปผสมกับปลาปอมปาดัวร์สายไหนก็ตาม ลูกจะออกมาเป็น Pigeon Blood ทั้งหมด
• Blue Diamond เป็นลักษณะด้อย ถ้าพ่อแม่เป็น Blue Diamond ทั้งคู่ ลูกจะเป็น Blue Diamond ทั้งหมด

ที่มาของชนิดและสายพันธุ์

Heckel ได้รับการบรรยายชนิดโดย Heckel ในปี 1840 มาจากแถบแม่น้ำ Rio Negro (Manaus) ส่วน Green ได้รับการบรรยายโดย Pellegrin ในปี 1904 และ Schultz บรรยายชนิดย่อย Brown กับ Blue ในปี 1960 นักอนุกรมวิธานบางคนเห็นว่าจริง ๆ แล้วมีชนิดเดียว ชนิดย่อยที่ว่าเป็นแค่สีที่ต่างกันไปตามท้องถิ่น

ฝั่งสายพันธุ์เลี้ยง ผู้เพาะในอเมริกาทำ Turquoise และ Cobalt ออกมาในช่วงทศวรรษ 1970 และในช่วงเดียวกัน Red Turquoise ก็มาจากยุโรป ส่วน Ghost, Blue Diamond, Snakeskin และ Pigeon Blood พัฒนาขึ้นในเอเชียช่วงปลายทศวรรษ 1980 ถึงต้นทศวรรษ 1990 โดย Pigeon Blood พัฒนาขึ้นในประเทศไทย และ Ghost มาจากการกลายพันธุ์ของ Brilliant Blue ส่วน Snow White ออกมาช่วงปลายทศวรรษ 1990

มาตรฐานการตัดสินประกวดที่มีการเสนอ

• ปลาลวดลาย ให้คะแนนจากสีพื้น สีลายที่ทับอยู่บนสีพื้น (overlay) ความเงา ความตัดกันของสีลายกับสีพื้น และความสม่ำเสมอของการกระจายลาย
• ปลาสีพื้นล้วน ให้คะแนนจากความสม่ำเสมอของสีตัว โดยแยกระดับปลาที่ล้วน 100% กับล้วน 90%

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• คิดว่าปลาแต่ละตัวมีคลาสตายตัว ความจริงแล้วเจ้าของเป็นคนเลือกคลาสเองตอนส่งประกวด
• ตัดสินสายพันธุ์จากเปปเปอร์อย่างเดียว ทั้งที่จุดดำพวกนี้จะชัดขึ้นเมื่อปลาเครียดหรือป่วย
• เร่งเลี้ยงให้ปลาตัวใหญ่เกินขนาดที่เหมาะสม ตามมาตรฐานที่เสนอ ปลาที่ใหญ่เกินขนาดเหมาะสมจะไม่ได้คะแนนเพิ่ม เพื่อไม่ให้มีการเร่งโตแบบผิดธรรมชาติ