5 loài cá sặc hiền lành cho bể cộng đồng nước ngọt

Cá sặc (gourami) là nhóm cá nước ngọt khá đặc biệt. Chúng thường có thân dẹt hình bầu dục và đôi vây bụng dài như sợi râu. Cá sặc thuộc nhóm cá mê cung (anabantoid, hay labyrinth fish). Nhóm này có một cơ quan mê cung hoạt động như lá phổi thô sơ. Nhờ cơ quan này, chúng đớp được oxy trên mặt nước và làm tổ bọt để sinh sản. Cá sặc đôi khi mang tiếng khó tính, hay gây sự. Dưới đây là 5 loài cá sặc hiền nhất, sống hòa thuận với các loài cá khác trong bể cộng đồng.

1. Cá sặc lùn xanh cái (Female Powder Blue Gourami)

Cá sặc lùn (Trichogaster lalius) là một trong những loài cá sặc bạn hay gặp nhất ở tiệm cá cảnh. Dù nhỏ con, con đực có thể khá hổ báo và có khi quay sang bắt nạt bạn cùng bể. Con cái hiền hơn nhiều, nhưng phần lớn lại có màu nhạt. Cũng may là cá sặc lùn xanh (powder blue) cái đẹp không thua gì con đực, mà lại không khó tính. Loài này dài khoảng 7,5 cm. Bạn có thể nuôi một con, hoặc nuôi một nhóm toàn con cái. Muốn làm nổi lớp vảy xanh đẹp mắt của chúng, bạn thử thả thêm vài loài cá đàn màu cam như rasbora lambchop hay neon ember. Giống phần lớn các loài cá sặc nhỏ, chúng ăn được gần như mọi thứ cá betta ăn, chẳng hạn cám viên nổi cho betta và nhiều loại khác.

Cá sặc cái thường có chóp vây lưng tròn và thân to hơn con đực.

2. Cá sặc ngọc trai (Pearl Gourami)

Trichopodus leerii có nguồn gốc từ Đông Nam Á và là loài lớn nhất trong danh sách, dài tới 13 cm. Vì to con hơn, bạn có thể nuôi một con trong bể 110 lít. Còn muốn nuôi theo nhóm thì cần bể 210–280 lít. Thân chúng màu nâu nhạt, phủ đầy những chấm trắng như hạt ngọc trai, có một vạch đen nằm ngang chạy dọc thân. Lúc tán tỉnh, con đực khoe họng và bụng màu đỏ cam rực rỡ. So với các loài cá sặc khác, đôi vây bụng biến đổi của chúng đặc biệt dài và mảnh. Đôi vây này hoạt động như râu để cá dò xét môi trường xung quanh. Cá sặc ngọc trai không kén ăn. Chúng là cá ăn tạp và sẵn sàng ăn thức ăn đông khô, Hikari Vibra Bites và cám viên nổi.

Nhìn các chấm ngọc trai và đôi vây bụng dài là nhận ra cá sặc ngọc trai ngay.

3. Cá sặc chocolate (Chocolate Gourami)

Bạn đang tìm một loài hiếm hơn cho bộ sưu tập của mình? Sphaerichthys osphromenoides là loài cá sặc dài 6 cm. Thân cá màu nâu chocolate đậm, hình chiếc lá, có các sọc dọc màu vàng kim. Loài này thường là cá bắt ngoài tự nhiên nên lúc đầu có thể kén ăn, chỉ chịu ăn thức ăn sống và thức ăn đông lạnh. Tuy vậy, nếu đủ kiên nhẫn thì nhiều người chơi đã tập được cho chúng ăn cám vảy bóp vụn và cám viên siêu nhỏ. Ngoài tự nhiên, chúng sống ở Indonesia và các vùng lân cận, trong nước có pH thấp, GH (độ cứng tổng) thấp và dòng chảy nhẹ. Muốn ngắm trọn vẻ đẹp của loài cá sặc hiền lành, thong thả này, bạn nên trồng nhiều cây thủy sinh thật và tạo nhiều chỗ râm cho cá trốn. Có vậy chúng mới thấy thoải mái ở môi trường mới.

Cá sặc chocolate có thể hơi yếu lúc mới mua về. Bạn nên chiều chúng bằng một môi trường không gây stress để cá khỏe lên và tăng sức đề kháng.

4. Cá sặc lấp lánh (Sparkling Gourami)

Chỉ dài 4 cm, Trichopsis pumila (còn gọi là pygmy gourami hay cá sặc lùn kêu, dwarf croaking gourami) là loài nhỏ nhất trong danh sách. Đây là một trong số ít loài cá phát ra được âm thanh mà tai người nghe thấy. Âm thanh này do cá giật đôi vây ngực biến đổi. Bạn có thể nghe tiếng "ục ục" khi chúng gầm ghè nhau hoặc tán tỉnh. Cá sặc lấp lánh có mắt xanh lam sáng, thân có các sọc chấm màu nâu và những đốm xanh lam óng ánh. Bạn có thể nuôi loài cá sặc tí hon này một con, một cặp, hoặc một nhóm nhỏ chung với các loài cá nano hiền lành khác. Thức ăn thì thứ gì lọt miệng chúng là được, như bo bo, artemia mới nở và cám hạt mịn. Cá sặc lấp lánh là tay săn mồi nhỏ rất giỏi. Chúng sẽ vui vẻ dọn sạch giáp xác hạt đậu (ostracod), giun mùn bã và cả hydra trong bể của bạn.

5. Cá sặc mật (Honey Gourami)

Trichogaster chuna là loài cực kỳ hiền, có nguồn gốc từ Ấn Độ và Bangladesh. Người ta đã tạo ra nhiều biến thể màu cho loài này, như dạng hoang dã, vàng kim và đỏ. Giống phần lớn các loài cá sặc, con đực thường sặc sỡ hơn con cái. Còn tính tình thì cả đực lẫn cái đều hiền như nhau. Bạn có thể nuôi một con, một cặp hoặc một nhóm, chung với các loài cá cộng đồng cỡ tương đương. Chúng rất nổi bật trong bể trồng cây rậm rạp, đi cùng một đàn cá khác màu như neon xanh lá. Cá sặc mật cũng dễ cho sinh sản và nuôi rất vui. Con đực sẽ làm tổ bọt và canh giữ trứng đã thụ tinh cho đến khi trứng nở.

Cá sặc mật phần lớn có màu trơn. Tuy vậy, vào mùa sinh sản con đực thường lên màu xanh lam đen sẫm ở họng và bụng.

Đề cử đặc biệt: Cá thiên đường (Paradise Fish)

Macropodus opercularis là loài cá sặc nổi tiếng đến từ Đông Á. Trong lịch sử, đây được xem là một trong những loài cá nước ngọt nhiệt đới đầu tiên người ta nuôi trong bể ở nhà (không tính cá nuôi hồ như cá chép và cá vàng). Cá có thể dài 6–8 cm và có ba dạng: thường, bạch tạng và xanh lam trơn. Dạng "thường" có đuôi chẻ và các sọc dọc xanh lam xen đỏ cam rất nổi. Cá thiên đường cực kỳ khỏe, sống được trong khoảng nhiệt độ 16–27°C. Nghĩa là bạn có thể nuôi chúng trong bể không sưởi, miễn bể từ 75 lít trở lên.

Cá thiên đường có vài biệt danh, trong đó có "paradise gourami" và "Chinese fighting fish" (cá chọi Trung Quốc). Loài cá đẹp này chỉ nằm ở mục đề cử đặc biệt vì chúng thuộc dạng bán hung dữ giống cá betta, con đực thích tranh giành lãnh thổ. Dù vậy, cũng như betta, bạn vẫn nuôi chúng trong bể cộng đồng được nếu chọn đúng bạn cùng bể. Đừng thả chung với các loài cá mê cung khác (như betta và các loài cá sặc khác), cá bơi chậm hoặc cá vây dài. Thay vào đó, nên chọn các loài cá đàn to con và bơi nhanh như danio khổng lồ và các loài cá barb, cùng các loài sống tầng đáy như cá da trơn và cá chạch. Nếu bạn muốn một con cá rẻ tiền làm điểm nhấn cho bể mà lại có cá tính mạnh, thì nhất định phải thử cá thiên đường.