Cá cichlid bướm châu Phi

Một bể có đáy 80 × 30 cm, tức khoảng 72 lít, là đủ cho một nhóm nhỏ.1

• Nhiệt độ: 23–27°C
• pH: 5,5–7,5
• Độ cứng: 1–15 dGH1

Trong bể nên có vài tảng đá phẳng để cá đẻ trứng lên và nhiều chỗ cho cá trốn. Bạn có thể dùng hang làm từ chậu đất nung, rễ cây hoặc các khúc lũa. Cây thủy sinh không bắt buộc, nhưng có thêm chỗ che chắn thì cá sẽ thích hơn. Thật ra loài này rất hợp với bể trồng cây, vì nó không đào bới nền.1

Cá không kén ăn và ăn được hầu hết các loại thức ăn. Bạn có thể dùng cám viên cho cichlid loại tốt làm thức ăn chính. Tuy vậy, nên đổi món thường xuyên bằng thức ăn sống và đông lạnh để khẩu phần đa dạng.1

So với các loài cichlid khác, cá này rất hiền. Tuy vậy, nó sẽ giữ lãnh thổ khi vào mùa đẻ. Đừng nuôi chung với những loài bơi quá mạnh và quá hiếu động, vì thomasi là loài cá nhỏ nhút nhát, hay lánh mặt. Các loài nuôi chung hợp với nó gồm characin nhỏ, các loài cichlid lùn châu Phi khác, Corydoras spp. và các loài anabantoid cỡ nhỏ.

Loài này sống thành đàn một cách lỏng lẻo, nuôi theo nhóm nhỏ là tốt nhất.1

Cá đực to hơn cá cái, và các vệt đen trên người cá đực thường mờ hơn. Khi mang đầy trứng, bụng cá cái tròn hẳn lên, nhìn là thấy.1

Dễ. Đây là loài đẻ trứng trên giá thể. Một cặp có thể đẻ trong bể 60 cm. Nếu nuôi từ 2 cặp trở lên thì cần bể lớn hơn. Khác với nhiều loài cichlid lùn Tây Phi, loài này dễ tính đến bất ngờ về thông số nước. Nó đẻ được cả trong nước hơi axit lẫn nước hơi kiềm. Lọc nhẹ bằng lọc vi sinh (lọc bông mút chạy sủi khí) là đủ. Bạn nên bố trí nhiều đá phẳng và cây lá rộng như Echinodorus sp. để cá có nhiều chỗ chọn làm nơi đẻ.

Giống như với phần lớn các loài cichlid, cách tốt nhất để có một cặp là mua một nhóm từ 6 con non trở lên rồi nuôi chung cho lớn, để chúng tự ghép đôi. Trong thời gian này, cho cả nhóm ăn thật tốt với thức ăn đông lạnh và thức ăn sống. Bạn cũng có thể thả thêm một nhóm characin nhỏ hoặc loài tương tự làm cá dẫn dụ (dither fish). Khi cá đã thành cặp thì khá dễ nhận ra. Loài này sống một vợ một chồng, và bạn sẽ thấy cặp cá cùng nhau đuổi kẻ lạ ra khỏi lãnh thổ.

Khi sắp đẻ, cá cái sẽ dọn sạch vài chỗ trên đá phẳng và trên lá cây bản rộng quanh lãnh thổ của cá đực. Sau đó cá đực cùng cá cái dọn kỹ một chỗ duy nhất mà chúng đã chọn. Cách đẻ giống nhiều loài cichlid khác. Cá cái đẻ một hàng trứng rồi bơi ra, cá đực vào thế chỗ và thụ tinh. Cứ như vậy, số trứng được thụ tinh có thể lên tới 500. Trứng nở sau khoảng 48 giờ. Trong thời gian đó, cá đực canh giữ ổ đẻ còn cá cái chăm trứng. Đôi khi hai con cũng đổi vai cho nhau. Cũng trong giai đoạn này, cặp cá đào vài hố nông trên nền quanh ổ đẻ.

Khi trứng nở, cá bố mẹ chuyển cả bầy con sang một trong những hố này. Thường thì chúng sẽ dời bầy con vài lần trước khi cá con bơi được. Cá con thường bơi tự do sau khoảng 72 giờ nữa. Có một điểm khác thường là sau khi đã bơi được, cá con còn cần thêm chừng 12 giờ nữa mới tiêu hết túi noãn hoàng. Lúc đó bạn có thể cho ăn giun vi sinh (microworm), artemia mới nở, hoặc cả hai. Cá bố mẹ thường chăm con khoảng một tháng, sau đó có thể đẻ lứa mới. Cá con lớn khá chậm.1

Loài này sống ở các dòng suối trong rừng, nơi có rất nhiều cây cỏ rủ xuống mặt nước. Nước ở đây thường có màu trà do nhuộm đậm tannin từ lá cây và chất hữu cơ mục rữa.1

Ngoài tiệm, A. thomasi hay bị bỏ qua vì cá con trông hơi nhạt màu. Thật ra đây lại là một trong những lựa chọn tốt nhất cho người mới chơi cichlid lùn. Cá tương đối dễ nuôi, hiền, dễ cho sinh sản và khá đẹp khi đã quen bể.

Hiện nay chi này chỉ có một loài. Dù vậy, thỉnh thoảng trên thị trường có vài dạng màu khác nhau. Sau này, một vài hoặc tất cả các dạng đó có thể được xác định là loài riêng.1