5 loài cá lạ hàng đầu cho bể cá nước ngọt 40 lít

Nếu bạn đã chơi cá cảnh được một thời gian, nhiều khả năng bạn đã nuôi qua phần lớn những loài phổ biến bán ở các chuỗi cửa hàng thú cưng. Muốn lên tay nghề thì chuyển sang nuôi cá lạ là bước tiếp theo rất hay. Cá lạ thường có ngoại hình khác thường và khó tìm hơn. Một số loài còn đòi hỏi cách chăm phức tạp. Nếu bạn muốn thử thách mà nhà lại không có nhiều chỗ, dưới đây là 5 loài cá lạ đáng nuôi nhất, sống được trong bể 40 lít.

1. Cá shell dweller (cá sống trong vỏ ốc)

Neolamprologus multifasciatus, hay gọi tắt là “multis”, là một trong những loài cichlid châu Phi nhỏ nhất mà bạn có thể nuôi trong bể 40 lít. Cá trưởng thành dài 2,5-5 cm, thân phủ nhiều sọc dọc hẹp. Màu của chúng không sặc sỡ. Bù lại, chúng có tính cách rất mạnh, dư sức lấp chỗ thiếu về màu sắc. Người ta gọi chúng (cùng một số loài tương tự) là “shell dweller” vì chúng sống, đẻ và nuôi con trong vỏ ốc rỗng. Mấy “chiếc xe ủi” tí hon này lúc nào cũng xếp lại vỏ ốc, đào hố dưới nền và giữ nhà rất quyết liệt.

Multis rất hung với cá khác khi giữ lãnh thổ. Vì vậy, nếu nuôi chúng trong bể 40 lít, tốt nhất bạn nên dành riêng cả bể cho loài này. Ngoại lệ có thể là ốc tháp Malaysia. Loài ốc này hoạt động về đêm và biết chui xuống nền. Lỡ có con multis nào dời nó sang góc bên kia bể thì nó cũng chẳng sao.

Multis là cichlid hồ Tanganyika. Nếu cần, bạn có thể nâng pH lên 7,5 trở lên bằng cách dùng san hô vụn hoặc aragonite làm nền. Phần lớn người chơi thích cho chúng đẻ, nhưng lúc cá còn nhỏ thì khá khó phân biệt đực cái. Bạn nên mua một nhóm sáu con để chắc chắn có cả đực lẫn cái. Cá lớn thích các loại thức ăn cỡ nhỏ như artemia mới nở, cyclops và cám viên chìm loại mini. Có điều cá bột sẽ không ra khỏi vỏ cho tới khi lớn hơn. Muốn cá bột sống sót nhiều, bạn nhớ cho ăn thật nhiều thức ăn dạng bột dành cho cá bột và cám mảnh bóp vụn. Những loại này trôi lơ lửng được vào tận trong vỏ ốc.

Nếu bạn muốn đổi gió khỏi kiểu bể thủy sinh nuôi chung quen thuộc, cứ thử nuôi đám shell dweller lắm trò này xem. Bạn sẽ khó mà rời mắt khỏi chúng.

2. Cá kim nước ngọt (pipefish)

Cá kim nước ngọt châu Phi (Enneacampus ansorgii) là loài khó nuôi. Loài này thường chỉ hợp với người chơi lâu năm, vì nó tốn nhiều thời gian chăm và cần chế độ ăn riêng. Cá kim là họ hàng của cá ngựa. Chúng thích móc đuôi vào một chỗ bám rồi ngó đầu qua lại để quan sát xung quanh. Vì thế bạn nên bày nhiều cây thủy sinh hoặc đồ trang trí để chúng có chỗ bám.

Cái khó nằm ở chuyện ăn uống. Miệng chúng nhỏ, và chúng thích ăn mồi sống tí hon còn cử động, như artemia mới nở và bo bo. Chúng lại ăn chậm. Vì vậy bạn nên dùng lọc vi sinh (lọc mút xốp) hoặc loại lọc nào có dòng chảy yếu để thức ăn không bị cuốn đi. Phần lớn các loài khác không nên nuôi chung, vì chúng sẽ giành hết phần ăn của cá kim. Riêng ốc thì có thể có ích, vì chúng làm đội dọn dẹp, nhặt thức ăn thừa.

Do khó nuôi nên loài này không dễ kiếm trong giới chơi cá. Có thể bạn sẽ phải nhờ tiệm cá quen đặt hàng giúp.

3. Cá nóc đậu (pea puffer)

Carinotetraodon travancoricus (còn gọi là cá nóc lùn hay cá nóc đậu) là loài cá nóc nước ngọt dài 2,5 cm. Loài này đôi khi khó nuôi vì tính hơi hung và kén ăn. Con đực hay gây sự. Chúng thích đánh nhau với đực khác để tranh vị thế và rượt theo con cái để giao phối. Có người tin rằng nuôi một con riêng thì an toàn hơn. Người khác lại cho rằng nuôi thành đàn lớn mới tốt.

Với bể 40 lít, bạn hoàn toàn có thể nuôi một con cá nóc lùn và để nó chiếm cả bể làm lãnh thổ. Nhưng phần lớn mọi người không thích nhìn một cái bể gần như trống trơn. Khi đó bạn có thể nhắm tới một đực với hai hoặc ba cái. Khổ nỗi tiệm cá thường nhập cá con, mà cá con thì rất khó phân biệt đực cái. Có thể bạn sẽ phải mua một nhóm sáu con. Khi chúng lớn, nếu thấy có hơn một con đực thì bạn đem trả bớt.

Một cách khác để bớt đánh nhau là bày thật nhiều cây, đá, lũa hoặc đồ trang trí cho chúng lượn quanh và núp phía sau. Nhờ vậy cá cũng có nhiều thứ để khám phá hơn. Bạn cho chúng ăn mồi sống như ốc nhỏ, và đồ đông lạnh như trùng huyết, artemia. Để cá không bị thiếu chất, bạn có thể ngâm đồ đông lạnh với vitamin bổ sung, hoặc tập cho chúng ăn Hikari Vibra Bites (loại thức ăn dạng que nhỏ trông giống trùng huyết).

4. Cá badis đỏ (scarlet badis)

Dario dario là loài cá lạ cỡ nano, dài 2,5 cm, nổi tiếng với màu đỏ rực và các sọc dọc trên thân. Giống cá nóc lùn, loài săn mồi tí hon này thích ăn mồi sống thật nhỏ như microworm và đồ đông lạnh như bo bo. Các con đực có thể khá gắt với nhau vì tranh lãnh thổ.

Con cái có màu nâu xỉn hơn nên tiệm cá hiếm khi bán. Cách chắc ăn nhất là nuôi một con đực, hoặc nuôi ba đến bốn con để sự hung hăng bị dàn đều ra. Nếu bạn chỉ nuôi một con badis đỏ thì nó thường quanh quẩn gần đáy bể. Lúc đó bạn có thể thả thêm vài loài hiền như killifish hề bơi ở tầng trên, và ốc ramshorn hồng lo phần dọn dẹp.

Bạn trồng thêm nhiều cây thủy sinh để cá có chỗ núp. Thế là bể 40 lít của bạn thành một ngôi nhà đẹp cho loài cá rực rỡ này.

5. Cá chạch kuhli

Nếu bạn từng thấy nuôi rắn rất ngầu nhưng người nhà không cho, cá chạch kuhli có thể là lựa chọn thay thế hợp lý. Pangio kuhlii trông như một con lươn thu nhỏ, thân có các khoanh dọc màu vàng nâu nhạt xen kẽ nâu sẫm. Loài này sống ở tầng đáy, hoạt động về đêm và thích đi lục lọi kiếm ăn lúc trời tối. Muốn chúng ra ngoài nhiều hơn, bạn hãy nuôi một đàn ít nhất ba đến sáu con, trồng nhiều cây và tạo nhiều hốc nhỏ cho chúng chui vào.

Chúng cũng mạnh dạn hơn khi sống chung với những loài hiền, không bắt nạt chúng, như cá neon xanh, cá tetra lửa (ember), cá rasbora ớt, hoặc thậm chí cả tép cherry.