Ốc pagoda

Loài ốc này không dành cho người mới và có những đòi hỏi riêng. Vỏ bị hư mòn là chuyện khá thường gặp khi nuôi trong bể. Giống mọi loài không xương sống khác, ốc cần được thuần nước cẩn thận.1

Brotia pagodula cần một bể đã chạy ổn định, đủ rộng và đủ nhiều nước, ít nhất là bể cỡ vừa dài 60–80 cm. Mức tối thiểu tuyệt đối là 40 lít. Bể nhỏ hơn thế sẽ sinh chuyện.

Ốc này sống ở sông nước chảy xiết, nên bể nhất định phải giàu oxy. Bạn cần dùng bơm có công suất phù hợp để nước lưu thông khắp bể. Muốn ốc khỏe và sống được quá vài tháng thì nên chọn bể lớn hơn. Nếu dòng của lọc chưa đủ mạnh, bạn gắn thêm một máy tạo dòng nhỏ để nước lúc nào cũng chảy vòng quanh bể.1

Loài này cần nước lọc tốt, độ cứng từ mềm đến trung bình. Nước không được có tính axit, vì axit làm hỏng vỏ ốc (thường thấy là những lỗ nhỏ li ti). pH nên ở khoảng 7,0–7,5, GH và KH cao. Nhiệt độ thích hợp là 22–28°C, lý tưởng nhất là 24–25°C. Có thông tin cho rằng ốc chịu được 20°C, nhưng khi đó chúng trở nên chậm chạp, lờ đờ.1

Khi nuôi loài này, bạn cần nhớ kỹ một điều rất quan trọng là ốc không chịu được pH dưới 7 trong thời gian dài. Vì thế pH nên giữ ở khoảng 7,5–8,5. Nhiệt độ nước có thể từ 18 đến 26°C. Bạn cần tránh để nhiệt độ thay đổi đột ngột và quá mạnh.2

Ngoài tự nhiên, ốc sống trên đá và nền cát. Vì vậy bạn nên dùng nền cát hoặc nền hạt mịn để ốc có chỗ nghỉ và bới tìm mẩu thức ăn. Chúng không ưa ánh sáng, nhất là khi mới chuyển sang môi trường mới, và sống tốt hơn trong bể tối hoặc đèn rất yếu. Nên dọn bớt các khe hẹp và cành cây trong bể, vì vỏ ốc có thể bị kẹt và ốc có thể chết do stress.1

Brotia pagodula ăn tảo và mùn bã hữu cơ, nhưng phần lớn là ăn thực vật. Vì là loài ốc khá to nên có thể bạn phải cho ăn thêm. Viên tảo, viên nén, thức ăn viên hay thức ăn dạng vảy cho cá, tép đều dùng được, vì chúng nằm yên dưới đáy cho tới khi ốc tìm ra. Bạn cho thêm rau xanh như cà rốt, giá đỗ, rau chân vịt, dưa chuột, bí ngòi, tươi hay đông lạnh đều được.

Đừng cho ăn quá nhiều. Thức ăn thừa làm hỏng nước, hại cả ốc lẫn các con khác trong bể.

Vỏ ốc rất hay bị hư mòn. Vì thế ốc cần chế độ ăn cân bằng và được bổ sung canxi để lớp vỏ to, dày luôn chắc khỏe.

Như các loài không xương sống khác, ốc nhạy cảm với đồng và các hợp chất của đồng. Bạn cần chắc chắn phân bón và thức ăn không chứa đồng hay đồng sunfat.1

Trong bể nuôi, tảo thường chỉ mọc ở mức hạn chế. Vì vậy bạn nên cho ốc ăn thường xuyên các loại rau cỏ như bồ công anh, cỏ chickweed (Stellaria media, rau tinh thảo), xà lách không phun thuốc (!) và những loại tương tự. Khi còn tươi nguyên, các loại cây này thường quá cứng với ốc. Do đó một số người nuôi trụng chúng qua nước sôi trước khi cho ăn. Nếu cứ thả xuống nước thì các loại cây cạn này cũng héo dần, mềm ra và ốc ăn được, chỉ là lâu hơn so với rau đã trụng.2

Ốc pagoda không hung dữ, sống đơn độc, tính hiền và ưa môi trường yên tĩnh. Chúng sống yên ổn với các loài cùng bể. Thứ duy nhất để chúng tự vệ là cái vỏ và nắp vỏ. Ốc nhút nhát và ít động, nhất là khi mới thả vào bể.

Chúng hoạt động về đêm và rất dễ giật mình, thường rúc trong vỏ nhiều giờ liền. Khi bò ra, ốc bới nền và nhặt những mẩu thức ăn nhỏ. Tuy vậy, chúng không phải loài đào hang thực thụ.1

Rất khó phân biệt ốc đực và ốc cái. Con cái có túi ấp ở vùng cổ và có thể nhìn thấy được, nhưng không dễ quan sát, nhất là ở những con nhỏ.1

Sau màn tán tỉnh ngắn, con đực leo lên vỏ con cái, bám chặt và truyền tinh trùng sang. Vì khó phân biệt giới tính, bạn nên nuôi ít nhất 4–5 con để chắc chắn trong đàn có cả đực lẫn cái.

Brotia pagodula là loài đẻ con (sinh ra ốc con chứ không đẻ trứng), mỗi năm có thể sinh 10–20 con. Tốc độ sinh sản rất chậm, mỗi lần thường không quá 1–3 ốc con.

Con cái giữ ốc non đã có vỏ trong một túi ấp nằm ở mặt lưng vùng cổ. Túi này chiếm gần hết khoang nội tạng của phần đầu-chân. Ốc non trong túi đều có cùng kích thước, cao khoảng 4 mm, vỏ đã canxi hóa hoàn toàn với khoảng 3,5 vòng xoắn. Vỏ ốc non có dạng tháp, các vòng xoắn dẹt, bề mặt nhẵn, chỉ có những đường xoắn mờ và các đường tăng trưởng đều đặn. Vỏ phôi có nếp nhăn không đối xứng và không đều.

Bạn nên cho ốc con ăn thức ăn nghiền thật mịn, ít nhất mỗi ngày một lần.1

Brotia pagodula là loài ốc đẻ con. Loài này có con đực và con cái riêng, nhưng nhìn bên ngoài thì không phân biệt được đực cái.2

Brotia pagodula chỉ có ở sông Thoungyin, Thái Lan. Sông này là một nhánh của sông Salween. Nó dài 327 km, và một đoạn sông là đường biên giới giữa Thái Lan và Myanmar (Miến Điện).1

Brotia pagodula là loài đặc hữu của sông Moei, con sông chảy dọc biên giới Myanmar và Thái Lan.2

Loài này sống ở sông, suối và những vùng nước nông khác. Ngoài tự nhiên, ốc bám trên đá hoặc bò trên nền cát, ở những đoạn sông nước chảy xiết.1

Hiểu biết về loài ốc này vẫn còn ít ỏi. Người ta biết rất ít về sinh thái và cách sinh sản của chúng. Vì chưa có nghiên cứu phân loại chi tiết nào về chi Brotia, ranh giới của chi này vẫn chưa rõ ràng. Quan hệ họ hàng của nó ở cấp chi và cấp họ cũng còn nhiều nhầm lẫn.

Mô tả

• Màu nâu nhạt đến xám, pha sắc hổ phách và màu gỗ gụ.
• Vỏ dày, hình nón rộng, có nhiều gai nhỏ nổi rõ, xếp thành đường xoắn ốc.
• Đỉnh tháp bị cụt, còn tối đa năm vòng xoắn dẹt, trên đó có một hàng gai dài, nhọn chạy theo đường xoắn.
• Các vòng xoắn ngăn cách nhau bằng một đường khâu hẹp.
• Nắp vỏ (operculum) tròn, có nhiều vòng xoắn.
• Trên vỏ có những đường vân mảnh.
• Phần thân mềm bên trong có màu từ xám đậm trơn đến vàng nhạt.
• Dáng to, đồ sộ, mõm rộng và có rãnh.
• Xúc tu đầu dài vừa phải.

Kích thước trung bình là 3–5 cm. Ngoài tự nhiên, ốc có thể sống 3–5 năm (dựa trên phân tích vỏ). Trong bể nuôi thì chúng thường chỉ sống được tối đa 1–2 năm, vì người nuôi chưa nắm rõ cách chăm sóc.

Có hại cây không: Brotia pagodula thích ăn rau và các loại thực vật xanh, và đã có ghi nhận chúng ăn cây trong bể. Khi không có sẵn thức ăn, ốc có thể gặm cây thủy sinh. Cho ốc ăn mỗi ngày sẽ hạn chế được chuyện này.

Nuôi chung: ốc sống được với các loại tép nước ngọt nhỏ (tép ma cà rồng, tép tre, tép Amano, tép ma, tép cherry, tép blue tiger, tép snowball, Caridina cf. babaulti, tép blue velvet) và các loài ốc khác (ốc nắp Nhật, ốc white wizard, ốc chopstick, ốc black devil, ốc rabbit, ốc nerite, ốc mystery, ốc ramshorn, ốc tháp Malaysia, ốc hairy). Ốc assassin có thể quấy rầy chúng. Còn Marisa cornuarietis thì sẽ ăn sạch cây trong bể. Không nên nuôi chung với tôm càng hay cua (trừ cua mini Thái). Ngay cả tôm càng lùn Mexico cũng có thể cắn đứt râu của những con ốc lớn hơn nó.

Nguồn hàng: đây là loài ốc nước ngọt hiếm, ít gặp trong giới chơi, nhưng vẫn có bán ở các shop thủy sinh online. Ốc ăn chất thải nên bể sạch hơn. Loài này không dễ nuôi và không hợp với người mới chơi.1