ปลาเรดบาราคูด้าเตตร้า

• ต้องมีฝาปิดตู้ที่ปิดได้สนิท เพราะเป็นปลาที่ขึ้นชื่อเรื่องการกระโดด ควรใช้ฝาปิดที่แน่นหนาในทุกกรณี เนื่องจากปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae มักกระโดดได้แรง

ปลาเรดบาราคูด้าเตตร้า Acestrorhynchus altus เป็นปลานักล่าในวงศ์ Acestrorhynchidae ที่อาจพบเฉพาะบริเวณแม่น้ำอเมซอนตอนล่างในบราซิล จัดอยู่ในกลุ่ม A. lacustris มีจุดกลมบริเวณหลังกระพุ้งแก้ม (humeral spot) และแทบจะแยกไม่ออกจากญาติใกล้ชิดที่มีขายในตลาดปลาสวยงาม หากไม่ทราบข้อมูลแหล่งที่จับมา เป็นปลากินปลาโดยแท้ที่อาศัยในน้ำเปิด ควรเลี้ยงเป็นกลุ่มตั้งแต่สี่ตัวขึ้นไปที่มีขนาดใกล้เคียงกัน เนื่องจากปลาในวงศ์นี้กินพวกเดียวกันเอง1

• ความยาวมาตรฐาน: 233 มม. SL
• ขนาดพื้นตู้: 250 × 90 ซม.
• ปริมาตร: ประมาณ 2025 ลิตร

ปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae โดยทั่วไปว่ายน้ำมากและเร็วมาก จึงต้องใช้ตู้ที่มีขนาดพื้นอย่างน้อยราว 250 × 90 ซม. สำหรับการเลี้ยงระยะยาว

แม้แต่ปลาวัยอ่อนก็ต้องการพื้นที่มากพอสมควร เพราะมักตื่นตกใจง่ายในตู้เล็ก และอาจบาดเจ็บได้ง่ายจากการว่ายชนกระจก1

• อุณหภูมิ: 22–28 °C
• ค่า pH: 6.0–7.5
• ความกระด้าง (GH): 1–12 dGH1

ปลาชนิดนี้แทบจะอาศัยอยู่แต่ในน้ำเปิด และการมีที่หลบซ่อนมากเกินไปอาจทำให้ปลาเครียดได้ ดังนั้นนอกจากวัสดุปูพื้นแล้ว พื้นที่ส่วนใหญ่ในตู้ควรปล่อยโล่ง ไม่มีของตกแต่ง และมีที่ว่างให้ว่ายมาก ๆ

หากต้องการจัดตู้ให้ดูเป็นธรรมชาติ ให้ใช้ทรายปูพื้น อาจใส่ใบไม้แห้งสักสองสามกำมือ และกิ่งหรือรากขอนไม้

สามารถใส่ไม้น้ำที่ปลูกในทรายได้ รวมถึงไม้น้ำที่ชอบเกาะยึดกับวัสดุแข็ง เช่น Microsorum pteropus, Taxiphyllum barbieri หรือ Anubias spp. ส่วนแสงไฟปรับให้เหมาะกับไม้น้ำที่ใช้ได้เลย

หากใช้ตู้ที่ลึก อาจเติมน้ำเพียง 50-70% ของความจุ แล้วใส่กิ่งไม้หรือไม้น้ำที่โผล่พ้นผิวน้ำ ซึ่งดูสวยงามได้มาก

ควรใช้ฝาปิดตู้ที่แน่นหนาในทุกกรณี เนื่องจากปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae มักกระโดดได้แรง

ระบบกรองที่มีประสิทธิภาพเป็นสิ่งจำเป็นเมื่อเลี้ยงปลานักล่า เพราะปลาสร้างของเสียมาก ควรติดตั้งกรองนอกตู้แบบถังหนึ่งตัวขึ้นไป และ/หรือระบบกรองซัมพ์ โดยจัดทางน้ำคืนให้เกิดการเคลื่อนไหวที่ผิวน้ำบ้าง

การเปลี่ยนน้ำ 30-50% ทุกสัปดาห์ถือเป็นเรื่องที่ต้องทำ เพราะปลาชนิดนี้อาจไวต่อสารอินทรีย์ที่ปนเปื้อนในน้ำและการแกว่งของค่าน้ำ ด้วยเหตุนี้จึงห้ามปล่อยปลาลงตู้ที่วงจรไนโตรเจนยังไม่สมบูรณ์โดยเด็ดขาด1

เป็นปลากินปลาโดยแท้ สามารถกินเหยื่อที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบกับขนาดตัวได้

ปลาที่เพิ่งนำเข้าอาจไม่ยอมกินอะไรเลยนอกจากปลาเป็น แต่ส่วนใหญ่สามารถฝึกให้กินเหยื่อตายได้เมื่อปลาเรียนรู้ว่ากินได้ และบางตัวถึงขั้นยอมกินอาหารแห้งด้วย

เช่นเดียวกับปลานักล่าส่วนใหญ่ ไม่ควรให้เนื้อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหรือเนื้อสัตว์ปีก เช่น หัวใจวัวหรือไก่

ไขมันบางชนิดในเนื้อเหล่านี้ปลาไม่สามารถเผาผลาญได้อย่างเหมาะสม และอาจทำให้เกิดการสะสมไขมันมากเกินไป หรือถึงขั้นทำให้อวัยวะเสื่อมได้

ในทำนองเดียวกัน การใช้ปลาเหยื่อ เช่น ปลาออกลูกเป็นตัวหรือปลาทองตัวเล็ก ก็ไม่มีประโยชน์ เพราะมีความเสี่ยงที่จะนำปรสิตหรือโรคเข้าตู้ และโดยทั่วไปมักมีคุณค่าทางอาหารไม่สูงนัก เว้นแต่จะได้รับการขุนเลี้ยงอย่างเหมาะสมมาก่อน1

ค่อนข้างสงบกับปลาที่ใหญ่เกินกว่าจะกลืนได้ และสามารถเลี้ยงรวมได้หากเลือกปลาที่เลี้ยงร่วมอย่างระมัดระวัง

ควรหลีกเลี่ยงปลาที่หวงอาณาเขตอย่างดุร้ายหรือแย่งอาหารเก่งมาก ตัวเลือกที่ดีที่สุดคือปลานิสัยสงบ เช่น Geophagus spp., Acarichthys heckelii, ปลาแมวในวงศ์ Doradidae หรือ Loricariidae ขนาดกลาง และปลาในกลุ่มคาราซินจากสกุล Ctenolucius, Mylossoma หรือ Myloplus

โดยปกติปลาชนิดนี้ไม่ก้าวร้าวกับพวกเดียวกัน โดยเฉพาะปลาวัยอ่อนจะมีสัญชาตญาณการรวมฝูงอย่างชัดเจน

ปลาที่โตขึ้นมักอยู่ตัวเดียวมากกว่า แต่ก็ยังรวมกลุ่มกันเป็นครั้งคราว และควรเลี้ยงตั้งแต่สี่ตัวขึ้นไปจะดีที่สุด

ข้อสำคัญที่ต้องระวังคือ ปลาในวงศ์ Acestrorhynchidae จะกินพวกเดียวกันเองหากมีโอกาส ดังนั้นหากซื้อมาเป็นกลุ่มหรือเพิ่มปลาเข้าฝูงเดิม ควรพยายามให้ทุกตัวมีขนาดใกล้เคียงกัน1

ตัวเมียที่โตเต็มวัยมักมีขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อยและลำตัวลึกกว่าตัวผู้1

จากการสังเกต A. falcatus ซึ่งเป็นปลาสกุลเดียวกัน พบว่าการวางไข่เกิดขึ้นกลางน้ำ โดยตัวเมียลอยตัวอยู่กับที่ ขณะที่ตัวผู้ว่ายวนรอบตัวเมียเป็นรูปเลขแปด

ไข่ถูกปล่อยกระจายออกไปเป็นจำนวนมาก และพ่อแม่ไม่ดูแลไข่หรือลูกเลย1

แหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบ (type locality) คือ 'Rio Arari, at Cachoeira do Arari, Ilha de Marajó, Pará State, Brazil' และเดิมเชื่อกันว่าปลาชนิดนี้พบในลุ่มแม่น้ำปารานาตอนล่างและลุ่มแม่น้ำอุรุกวัยในบราซิล ปารากวัย อาร์เจนตินา และอุรุกวัยด้วย

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันประชากรกลุ่มหลังนี้ถูกจัดเป็น A. pantaneiro ซึ่งหมายความว่า A. altus อาจพบเฉพาะในแม่น้ำอเมซอนตอนล่างและลำน้ำสาขาบางสาย

เนื่องจากยังมีความสับสนเกี่ยวกับการระบุชนิดที่แน่ชัดของปลาชนิดนี้และปลาบางชนิดในสกุลเดียวกันที่ใกล้ชิดกัน ขอบเขตการกระจายพันธุ์ทั้งหมดจึงยังไม่ชัดเจนในขณะนี้ (ดูหัวข้อ 'หมายเหตุ')1

ปลาชุดนี้ได้มาจากรัฐปารา (Pará) ในบราซิล ซึ่งเป็นแหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบของ Acestrorhynchus altus ด้วย2

อาศัยอยู่ในลำน้ำสายหลักและลำน้ำสาขา และในฤดูน้ำหลากมักเคลื่อนย้ายเข้าไปในพื้นที่น้ำท่วม1

ปลาชนิดนี้จัดอยู่ในกลุ่ม A. lacustris ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นกลุ่มปลาที่มีความใกล้ชิดกันภายในสกุล ร่วมกับ A. abbreviatus, A. lacustris และ A. pantaneiro

ปลาในกลุ่มนี้ทั้งหมดมีลักษณะเด่นคือจุดสีดำค่อนข้างกลมบริเวณหลังกระพุ้งแก้ม (humeral spot) คือรอยสีเข้มที่อยู่ถัดจากแผ่นปิดเหงือกไปเล็กน้อย จึงสามารถแยกออกจาก A. falcatus ได้ ซึ่งมีรอยที่ใหญ่กว่ามากและมีรูปร่างคล้ายหยดน้ำกลับหัว

ปลาในกลุ่มนี้มีขายในตลาดปลาสวยงามเป็นครั้งคราว แต่หากไม่ทราบข้อมูลแหล่งที่จับมาแล้ว แทบจะแยกชนิดกันไม่ได้เลย

ปลาในภาพประกอบข้างต้นเก็บมาจากบริเวณใกล้แหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบ จึงระบุชนิดเบื้องต้นว่าเป็น A. altus

Menezes (1969) จำแนก A. altus ด้วยลักษณะร่วมกันดังนี้: ก้านครีบหลังแบบแข็ง 2 ก้านและแบบอ่อน 9 ก้าน; ก้านครีบก้นแบบแข็ง 5 ก้านและแบบอ่อน 21-27 ก้าน; ก้านครีบอก 15-19 ก้าน; ก้านครีบท้อง 8 ก้าน; เกล็ดบนเส้นข้างลำตัวที่มีรู 98-115 เกล็ด; แถวเกล็ดระหว่างเส้นข้างลำตัวกับจุดเริ่มครีบหลัง 27-34 แถว; แถวเกล็ดระหว่างเส้นข้างลำตัวกับจุดเริ่มครีบก้น 15-18 แถว; ซี่กรองเหงือกบนส่วนล่างของโค้งเหงือกแรก 20-27 ซี่; มีจุดสีดำเกือบกลมเห็นชัดที่โคนครีบหาง

งานศึกษาด้านสายวิวัฒนาการทั้งเชิงสัณฐานวิทยา (Toledo-Piza, 2007) และเชิงโมเลกุล (Pretti et al., 2009) ในช่วงหลังก็ยังไม่สามารถระบุความสัมพันธ์ที่แน่ชัดทั้งภายในกลุ่ม A. lacustris และกับ A. falcatus ได้เช่นกัน ซึ่งทั้งหมดดูเหมือนจะรวมกันเป็นเคลด (clade) เดียว โดย A. falcatus อยู่ที่ฐานและเป็นกลุ่มพี่น้องกับชนิดที่เหลือ

ปลาในสกุล Acestrorhynchus ไม่สามารถแยกชนิดจากสัณฐานวิทยาได้เสมอไป และยังมีพันธุกรรมคล้ายกันมาก ทำให้ Pretti et al. (2009) สรุปว่าจำเป็นต้องมีการทบทวนอนุกรมวิธานของกลุ่มนี้อย่างละเอียด โดยใช้ตัวอย่างที่เก็บจากทั่วทั้งพื้นที่การกระจายพันธุ์ เพื่อให้เข้าใจระบบอนุกรมวิธานได้ดียิ่งขึ้น

ปลาที่เหลือในสกุลนี้ปัจจุบันแบ่งได้ดังนี้:

• กลุ่ม A. microlepis: A. britskii, A. grandoculis, A. microlepis, A. minimus
• กลุ่ม A. nasutus: A. falcirostris, A. nasutus, A. isalineae และอาจรวมถึง A. maculipinnis
• ไม่สามารถจัดเข้ากลุ่มใดได้: A. heterolepis

วงศ์ Acestrorhynchidae ดูเหมือนจะมีความใกล้ชิดที่สุดกับวงศ์ Cynodontidae ซึ่งประกอบด้วยสกุล Cynodon, Hydrolycus และ Rhaphiodon1

ปลาชุดนี้มีหน้าตาคล้ายกับปลาที่บางครั้งนำเข้ามาจากปารากวัยมาก แต่ปลาจากปารากวัยได้รับการบรรยายทางวิทยาศาสตร์ไว้เป็น Acestrorhynchus pantaneiro หาก Acestrorhynchus pantaneiro กับ A. altus พิสูจน์ได้ว่าเป็นชนิดเดียวกัน ชื่อที่เก่ากว่าคือ A. altus จะเป็นชื่อที่ใช้ได้ ปัจจุบันยังถือว่าทั้งสองชนิดเป็นชนิดที่ใช้ได้ทั้งคู่ แม้จะดูเหมือนฝาแฝดกันก็ตาม ปากของ A. altus ดูเหมือนจะสั้นกว่าของ A. pantaneiro2