อพิสโตแกรมมา คอมเบร

ปลาชนิดนี้ค่อนข้างรักสงบ ตู้ปลาขนาด 60 x 30 x 30 ซม. (ประมาณ 54 ลิตร) ก็เพียงพอสำหรับคู่ผสมพันธุ์หนึ่งคู่หรือฝูงเล็ก ๆ1

• อุณหภูมิ: 15–27 °C
• ค่า pH: 6.0–7.4
• ความกระด้าง (GH): 1–6 dGH
• ค่าการนำไฟฟ้า: 20–150 μS/cm

ค่อนข้างไม่เลือกสภาพน้ำ ไม่จำเป็นต้องใช้น้ำแบล็กวอเตอร์ แต่ถ้าใช้ปลาก็อยู่ได้โดยไม่มีปัญหา แม้จะทนน้ำที่เป็นด่างมากกว่าได้ดีกว่า Apistogramma ชนิดอื่นมาก แต่ก็ควรระวังไม่ให้ค่าการนำไฟฟ้า KH และ GH สูงเกินไป1

แม้ Apistogramma commbrae ที่นำเข้าส่วนใหญ่จะเป็นปลาจากธรรมชาติ แต่ก็เป็นปลาที่เลี้ยงในตู้ได้ดีมาก ต่างจากปลาในสกุลเดียวกันหลายชนิด ชนิดนี้ไม่ได้ต้องการสภาพเฉพาะเจาะจงและปรับตัวเข้ากับค่าน้ำได้หลากหลาย เนื่องจากแหล่งอาศัยตามธรรมชาติเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล ควรเลี้ยง A. commbrae ในอุณหภูมิที่เย็นลงช่วงฤดูหนาว เพื่อให้ปลาอายุยืนและแข็งแรงขึ้น

ขอเพียงมีที่หลบซ่อนและโครงสร้างในตู้เพียงพอ ปลาชนิดนี้ก็ไม่เลือกการตกแต่ง กระถางดินเผา ท่อพลาสติก และวัสดุสังเคราะห์อื่น ๆ ล้วนใช้ได้ดี

หากต้องการจัดตู้ให้ดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น อาจใช้วัสดุปูพื้นเป็นทรายเนื้อนุ่ม ร่วมกับรากไม้และกิ่งไม้ที่วางให้เกิดมุมร่มเงาและโพรงจำนวนมาก

การใส่ใบไม้แห้งช่วยเพิ่มที่หลบซ่อนและที่วางไข่ และเมื่อใบไม้ย่อยสลายก็จะเกิดกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ขึ้นด้วย

จุลินทรีย์เหล่านี้เป็นแหล่งอาหารเสริมที่มีค่าสำหรับลูกปลา ส่วนแทนนินและสารอื่น ๆ ที่ปล่อยออกมาจากใบไม้ที่เน่าเปื่อยก็ช่วยจำลองสภาพธรรมชาติ ซึ่งอาจใช้ลูกอัลเดอร์ (alder cones) เพื่อจุดประสงค์หลังนี้ได้เช่นกัน

แนะนำให้ใช้แสงค่อนข้างสลัว และอาจใส่ไม้น้ำที่อยู่ได้ในสภาพแสงแบบนี้ เช่น Microsorum, Taxiphyllum หรือ Cryptocoryne spp. ส่วนพืชลอยน้ำ โดยเฉพาะ Ceratopteris spp. ก็มีประโยชน์เช่นกัน

ไม่จำเป็นต้องใช้พีท ซึ่งการเก็บพีทนั้นทั้งไม่ยั่งยืนและทำลายสิ่งแวดล้อม

ระบบกรองไม่จำเป็นต้องแรงมาก กรองฟองน้ำที่ใช้ปั๊มลมหรือแบบใกล้เคียงกันก็เพียงพอ

แน่นอนว่าปลาเหล่านี้ไวต่อปริมาณของเสียอินทรีย์ที่ขึ้นลง และไม่ควรปล่อยลงตู้ที่วงจรไนโตรเจนยังไม่สมบูรณ์เด็ดขาด1

ปลาในสกุล Apistogramma ส่วนใหญ่เป็นปลากินเนื้อ ในธรรมชาติกินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่อาศัยอยู่ตามพื้นเป็นหลัก

ในตู้ปลาควรให้อาหารสดและอาหารแช่แข็งเป็นประจำ เช่น ไรทะเล ไรแดง และหนอนแดง แม้ว่าส่วนใหญ่จะหัดกินอาหารแห้งได้ด้วย โดยทั่วไปอาหารเม็ดจะเหมาะกว่าอาหารแผ่น1

Apistogramma commbrae โดยทั่วไปเป็นปลารักสงบ เลี้ยงรวมในตู้ปลารวมที่สงบได้ดี เนื่องจาก Apistogramma commbrae ชอบอุณหภูมิต่ำกว่าปลาในสกุลเดียวกัน จึงควรคำนึงถึงเรื่องนี้เมื่อเลือกปลาที่จะเลี้ยงร่วม ปลาอย่าง Hyphessobrycon elachys, Gastrodermus hastatus, Otothyropsis piribebuy และ Pyrrhulina australis ล้วนเลี้ยงร่วมกันได้ดีมาก1

ตัวผู้มีขนาดใหญ่กว่า สีสันสดกว่า และครีบยาวกว่าตัวเมีย เมื่ออยู่ในช่วงพร้อมวางไข่และช่วงเลี้ยงลูก ตัวเมียจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองสด มีลายสีดำพาดผ่านลำตัวและหน้า และที่พบบ่อยกว่าคือที่ขอบด้านหน้าของครีบท้อง1

เป็นปลาที่วางไข่บนวัสดุ โดยปกติจะวางไข่ในซอกหรือโพรงตามของตกแต่งในตู้

Apistogramma commbrae ดูเหมือนจะเป็นปลาที่จับคู่แบบผัวเดียวเมียเดียว ตัวผู้แทบไม่ผสมพันธุ์กับตัวเมียมากกว่าหนึ่งตัวในคราวเดียว อย่างไรก็ตาม เนื่องจากโครงสร้างครอบครัวเป็นแบบ "patriarch-maternal" หน้าที่ดูแลลูกจึงมักตกเป็นของตัวเมีย ส่วนตัวผู้คอยลาดตระเวนตามขอบอาณาเขต

ไข่จะฟักภายใน 36-72 ชั่วโมงขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ และลูกปลาจะเริ่มว่ายน้ำได้เองหลังจากนั้นอีกไม่กี่วัน หากอุณหภูมิสูงกว่า 25 °C ลูกปลาที่เพิ่งฟักจะตัวเล็กเกินกว่าจะกินไรทะเลแรกฟักได้ ซึ่งแก้ได้ด้วยการลดอุณหภูมิลง

แม้น้ำที่เป็นกรดอ่อนจะเป็นผลดีต่อการเพาะพันธุ์ แต่ไม่ควรปล่อยให้ค่า pH ต่ำเกินไป เพื่อไม่ให้สูญเสียลูกปลา ค่า pH 6.5 จะเหมาะที่สุด1

ปลาชนิดนี้พบได้ทั่วไปในลุ่มน้ำแม่น้ำปารากวัย (ระบบแม่น้ำปารานา) ในอาร์เจนตินา โบลิเวีย บราซิล และปารากวัย ในช่วงที่อยู่เหนือจุดบรรจบกับแม่น้ำซาลาโด นอกจากนี้ยังมีประชากรอีกกลุ่มหนึ่งในแม่น้ำกวาโปเรตอนบนทางตะวันตกของบราซิล ซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ำมาเดราตอนบน จึงนับเป็นส่วนหนึ่งของระบบแม่น้ำแอมะซอน

ตัวอย่างต้นแบบ (type specimens) เก็บได้ที่ "Carandasiñho, Mato Grosso" และ "Colonia Risso" ในลุ่มน้ำแม่น้ำปารากวัยตอนบน1

ในธรรมชาติ แหล่งอาศัยของ Apistogramma commbrae มีตั้งแต่แม่น้ำสายใหญ่ ลำธารเล็ก ๆ ไปจนถึงที่ราบน้ำท่วมถึง แต่จะพบในบริเวณน้ำตื้นเสมอ โดยเฉพาะจุดที่มีพืชน้ำและพืชริมตลิ่งหนาแน่น และมักมีพืชลอยน้ำอยู่มากด้วย ซึ่งต่างจาก Apistogramma ส่วนใหญ่ตรงที่ A. commbrae มักพบในน้ำที่มีค่า pH เป็นกลางถึงด่างอ่อน แม้โดยทั่วไปจะพบในน้ำที่เป็นกรดอ่อน เนื่องจากมีการกระจายพันธุ์อยู่ทางตอนใต้ของทวีปอเมริกาใต้ A. commbrae จึงต้องเจอกับอุณหภูมิที่เปลี่ยนไปตามฤดูกาล โดยในช่วงที่อากาศเย็น อุณหภูมิน้ำอาจลดลงต่ำถึง 16 °C1

Apistogramma commbrae และสมาชิกอื่นในกลุ่มที่เรียกว่า A. commbrae species complex (ดูด้านล่าง) แยกจากปลาในสกุลเดียวกันได้ด้วยจุดคู่บนคอดหางที่เห็นได้ชัด ปลาชนิดนี้อาจมีหลายรูปแบบ (polymorphic) ด้วย โดยตัวผู้บางตัวมีลายสีแดงและสีน้ำเงินที่แก้มและมีสีเหลืองที่ใต้คาง

Apistogramma เป็นสกุลปลาหมอสีอเมริกาใต้ที่มีจำนวนชนิดมากที่สุดสกุลหนึ่ง ปัจจุบันมีชนิดที่ได้รับการยอมรับแล้วกว่า 70 ชนิด และยังมีอีกมากที่รอการบรรยายลักษณะ

นอกจากนี้หลายชนิดยังมีรูปแบบสีตามถิ่นที่อยู่ตั้งแต่สองแบบขึ้นไป ซึ่งในอนาคตอาจพบว่าเป็นชนิดแยกกันหรือไม่ก็ได้

ผู้เลี้ยงมักติดป้ายข้อมูลแหล่งที่เก็บปลาไว้หากมี เพื่อป้องกันการเลี้ยงปนกันและโอกาสที่จะเกิดลูกผสม

นักวิชาการยังได้จัดชนิดในสกุลนี้ออกเป็นสายวิวัฒนาการ (lineage) กลุ่มซับซ้อน (complex) และกลุ่ม (group) ต่าง ๆ เพื่อแบ่งแยกให้ชัดเจนยิ่งขึ้น

รายชื่อเหล่านี้มีการเพิ่มเติมจากปลาที่ปรากฏในวงการปลาสวยงาม และมีการเปลี่ยนแปลงแทบตลอดเวลา

ปัจจุบัน A. commbrae อยู่ในกลุ่ม A. commbrae complex ภายในสายวิวัฒนาการ A. regani

Apistogramma และสกุลที่ใกล้ชิดอีกหลายสกุลมักถูกจัดไว้ในวงศ์ย่อย Geophaginae ของปลาหมอสี ซึ่งยังเป็นการจัดกลุ่มที่สันนิษฐานอยู่1