กุ้งอามาโน่

• ชื่อสามัญ: Amano Shrimp, Japonica Amano Shrimp, Japanese Swamp Shrimp
• ชื่อวิทยาศาสตร์: Caridina multidentata (ชื่อเดิม C. japonica)
• อายุขัย: 2–3 ปี
• ถิ่นกำเนิด: ญี่ปุ่น
• นิสัย: รักสงบ
• ระดับที่อยู่ในตู้: พื้นตู้
• อาหาร: กินทั้งพืชและสัตว์
• การขยายพันธุ์: วางไข่
• ความกระด้าง: 3–10 dKH1

กุ้งอามาโน่ Caridina multidentata (ชื่อเดิม C. japonica) เป็นกุ้งตู้ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในบรรดากุ้งสวยงามทั้งหมด อย่างไรก็ตาม กุ้งที่จับจากธรรมชาติจะมีให้ซื้อเฉพาะบางฤดูเท่านั้น และเนื่องจากมีความต้องการตลอดทั้งปี จึงมีการเพาะพันธุ์กุ้งชนิดนี้ในปริมาณมาก2

กุ้งอามาโน่เหมาะมากสำหรับตู้ปลาที่เซ็ตตัวดีแล้วและมีวัสดุปูพื้นที่เหมาะกับกุ้ง แม้จะไม่จำเป็นต้องใช้วัสดุปูพื้นสำหรับกุ้งโดยเฉพาะ แต่หินก้อนใหญ่หรือของตกแต่งชิ้นใหญ่จำนวนมากจะทำให้กุ้งเคลื่อนที่ได้ยากกว่าหินก้อนเล็ก กรวด ทราย หรือดินปลูกไม้น้ำ

ไม้น้ำเป็นส่วนประกอบที่ดีมากสำหรับตู้กุ้ง และมักจะเห็นกุ้งเล็มกินส่วนที่ตายแล้วของต้นไม้ มีความเข้าใจผิดกันทั่วไปว่ากุ้งทำลายไม้น้ำ แต่ที่จริงกุ้งกินเฉพาะส่วนที่ตายแล้วเท่านั้น หากไม้น้ำไม่เจริญเติบโต ก็อย่าโทษกุ้ง

แม้กุ้งอามาโน่จะชอบทำความสะอาดตู้เป็นงานหลัก ก็ไม่ได้หมายความว่าควรเปลี่ยนกิจวัตรการดูแลตู้ ควรติดตามคุณภาพน้ำอย่างใกล้ชิดและดูแลตู้ตามปกติต่อไป กุ้งก็เหมือนปลาที่ทนคุณภาพน้ำแย่ไม่ได้ และขึ้นอยู่กับจำนวนกุ้งในตู้ ผู้เลี้ยงก็ยังต้องเตรียมขัดตะไคร่เองบ้างอยู่ดี1

ผู้เลี้ยงหลายคนเข้าใจผิดว่ากุ้งอามาโน่อยู่ได้ด้วยการกินตะไคร่ในตู้เพียงอย่างเดียว แต่ความจริงกุ้งอามาโน่จะแข็งแรงที่สุดเมื่อได้รับอาหารผสมทั้งโปรตีนจากพืชและจากสัตว์ หากเลี้ยงรวมกับปลาชนิดอื่น ให้แน่ใจว่ามีเศษอาหารเหลือเพียงพอให้กุ้งได้กินอิ่ม

ไม่จำเป็นต้องให้อาหารกุ้งโดยเฉพาะ ขึ้นอยู่กับชนิดอื่น ๆ ในตู้ กุ้งจะอยู่ได้ดีด้วยอาหารปลาสำหรับปลากินทั้งพืชและสัตว์ ปลากินพืช และ/หรือปลากินเนื้อ ที่ให้เพื่อนร่วมตู้อยู่แล้ว1

กุ้งอามาโน่มีลำตัวค่อนข้างใส สีน้ำตาลหรือสีน้ำตาลอ่อน อาจมีแถบสีน้ำตาลหรือน้ำตาลอ่อนพาดตามแนวสันหลัง พร้อมแถบหรือลายสีเข้มกว่าในโทนเดียวกันที่ด้านข้างลำตัว แถบบนหลังอาจมีเส้นสีขาวทึบหรือสีอ่อนกว่าอยู่ตรงกลาง ส่วนลายด้านข้างอาจขาดเป็นช่วง ๆ ดูคล้ายจุดมากกว่า หรือพาดเพียงบางส่วนของความยาวลำตัว

กุ้งอามาโน่เป็นสัตว์รักสงบที่เลี้ยงรวมได้ดี สิ่งที่น่ากังวลที่สุดคือการถูกเพื่อนร่วมตู้จับกิน ปลาที่เลี้ยงร่วมกับกุ้งชนิดนี้ไม่ควรเป็นปลาที่กินกุ้งตัวเล็ก ๆ เป็นอาหาร แม้จะพยายามให้อาหารปลากินเนื้อที่ก้าวร้าวจนอิ่มแล้ว ปลาเหล่านั้นก็มีแนวโน้มจะยังจับกุ้งที่ไม่มีทางป้องกันตัวกินอยู่ดี

ควรเลี้ยงร่วมกับปลาที่ไม่ก้าวร้าวเท่านั้น เช่น ปลาออกลูกเป็นตัว ปลาเตตร้า ปลาซิวดานิโอ หรือปลาเลี้ยงรวมขนาดเล็กชนิดอื่น ๆ

ด้วยช่วงอุณหภูมิที่ทนได้กว้าง กุ้งอามาโน่จึงอยู่ได้ดีทั้งในตู้ที่ใช้และไม่ใช้ฮีตเตอร์ เช่นเดียวกับกุ้งส่วนใหญ่ กุ้งชนิดนี้ชอบมีที่หลบซ่อนจากเพื่อนร่วมตู้จำนวนมาก ควรคำนึงถึงเรื่องนี้หากเลี้ยงร่วมกับสัตว์ชนิดอื่นที่หวงพื้นที่ เช่น ปลาซักเกอร์ (Plecostomus)1

กุ้งอามาโน่ตัวผู้และตัวเมียมีลักษณะภายนอกที่แตกต่างกันเล็กน้อย หากมีอายุเท่ากันและได้รับอาหารเหมือนกัน ตัวเมียจะตัวใหญ่กว่าตัวผู้ นอกจากนี้ตัวเมียยังมีจุดที่ด้านล่างลำตัวซึ่งเรียกว่า saddle สำหรับเก็บไข่ แต่ลักษณะนี้อาจสังเกตไม่เห็นหากตัวเมียไม่ได้อยู่ในช่วงผสมพันธุ์1

การเพาะพันธุ์กุ้งอามาโน่ในที่เลี้ยงเป็นเรื่องยากสำหรับผู้เลี้ยง เช่นเดียวกับกุ้งชนิดอื่น ตัวเมียจะปล่อยฮอร์โมนผสมพันธุ์เพื่อดึงดูดตัวผู้ให้มาผสมพันธุ์ ผู้เลี้ยงอาจสังเกตเห็นพฤติกรรมของกุ้งเปลี่ยนไปขณะที่พวกมันพยายามหาตัวเมียที่พร้อมผสมพันธุ์

ในธรรมชาติ ไข่ที่ได้รับการผสมแล้วจะลอยไปตามกระแสน้ำสู่น้ำกร่อยและออกสู่ทะเล เมื่อโตเต็มที่แล้วกุ้งจะกลับมายังน้ำจืด เชื่อกันว่านี่คือปัญหาหลักที่ทำให้การเพาะพันธุ์กุ้งชนิดนี้ในที่เลี้ยงให้สำเร็จเป็นเรื่องยาก1

ตามที่ชื่ออื่น ๆ ของมันบอกไว้ กุ้งอามาโน่มีถิ่นกำเนิดในญี่ปุ่น เดิมอาศัยอยู่ในพื้นที่ชุ่มน้ำน้ำจืด และเพิ่งถูกนำเข้ามาในวงการปลาสวยงามเมื่อไม่นานมานี้ เช่นเดียวกับกุ้งอีกหลายชนิด กุ้งอามาโน่ในธรรมชาติดำรงชีวิตด้วยการเล็มกินตะไคร่และเศษซากอินทรีย์ที่สัตว์น้ำอื่นทิ้งไว้1

เมื่อมีการเพาะพันธุ์สัตว์ ไม่ช้าก็เร็วย่อมเกิดความผิดแผกไปจากเดิมทั้งด้านสีหรือรูปร่างเสมอ ในกรณีของกุ้งอามาโน่ ได้เกิดสีใหม่ขึ้นสองสี คือ Orange และ Snow ซึ่งกำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งสองแบบมีวิธีเลี้ยงไม่ต่างจากรูปแบบดั้งเดิม ต่างกันเพียงสีเท่านั้น

ไม่ต้องผิดหวังเมื่อแกะถุงกุ้งที่บ้าน เมื่อกุ้งตื่นตกใจ เซลล์สีจะหดตัวและกุ้งจะดูเหมือนรูปแบบดั้งเดิม แต่สีจะกลับมาไม่นานหลังจากปรับตัวเข้ากับตู้แล้ว2