ปลาหนามหลัง

ขนาดตู้ปลาขั้นต่ำที่ควรพิจารณาคือตู้ที่มีพื้นที่ฐาน 120 × 45 ซม. หรือเทียบเท่า ปริมาตรประมาณ 243 ลิตร1

• อุณหภูมิ: 20–27 °C
• ค่า pH: 6.0–8.0
• ความกระด้าง (GH): 2–15 dGH1

การเลือกของตกแต่งไม่สำคัญเท่าคุณภาพน้ำและพื้นที่ว่างสำหรับว่ายน้ำ แต่ปลาชนิดนี้อาจเหมาะที่สุดกับสภาพแวดล้อมที่จำลองลำธารหรือแม่น้ำที่มีน้ำไหล โดยพื้นตู้เป็นหินที่ถูกน้ำกัดเซาะขนาดต่าง ๆ ทราย กรวดละเอียด และอาจมีก้อนหินขนาดเล็กบ้าง

สามารถตกแต่งเพิ่มด้วยรากหรือกิ่งขอนไม้ และปลูกไม้น้ำ เช่น Microsorum, Bolbitis หรือ Anubias spp. โดยให้เกาะติดกับของตกแต่ง

เนื่องจากในธรรมชาติอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่สะอาดบริสุทธิ์ ปลาชนิดนี้จึงไม่ทนต่อการสะสมของสารอินทรีย์ที่เป็นมลพิษ และต้องการน้ำที่สะอาดหมดจดจึงจะเติบโตได้ดี แม้ไม่จำเป็นต้องมีกระแสน้ำแรงแบบน้ำเชี่ยว แต่ปลาจะอยู่ได้ดีที่สุดเมื่อมีออกซิเจนละลายในน้ำสูงและมีการเคลื่อนไหวของน้ำปานกลาง ควรถือว่าการเปลี่ยนน้ำทุกสัปดาห์ครั้งละ 30–50% ของปริมาตรตู้เป็นสิ่งที่ต้องทำ1

ในธรรมชาติน่าจะเป็นปลากินทั้งพืชและสัตว์แบบไม่เลือก การวิเคราะห์กระเพาะอาหารของ M. marginatus ซึ่งเป็นปลาสกุลเดียวกันพบว่ากินแมลง สัตว์จำพวกกุ้งกั้งปู หนอน สาหร่าย และพืชน้ำ แต่ยังไม่ชัดเจนว่าสองอย่างหลังนั้นปลากินเข้าไปโดยตรงหรือได้มาจากสิ่งที่อยู่ในกระเพาะของเหยื่อ

ในตู้ปลาเลี้ยงง่ายในเรื่องอาหาร แต่หากต้องการให้ปลามีสีสันและสภาพร่างกายดีที่สุด ควรให้อาหารมีชีวิตและอาหารแช่แข็งขนาดเล็กเป็นประจำ เช่น หนอนแดง ไรแดง และไรทะเล ร่วมกับอาหารแผ่นและอาหารเม็ดเล็กคุณภาพดี โดยอาหารแห้งอย่างน้อยบางส่วนควรมีส่วนผสมของพืช เช่น สไปรูลินา1

ไม่ก้าวร้าว แต่ด้วยความว่องไวปราดเปรียว โดยเฉพาะเวลากินอาหาร อาจรบกวนปลาที่ว่ายช้าหรือขี้ตกใจที่เลี้ยงร่วมกันได้ จึงเหมาะจะเลี้ยงร่วมกับปลาที่แข็งแรงและมีขนาดใกล้เคียงกัน โดยเฉพาะปลาในวงศ์ปลาตะเพียน ปลาหมู และปลาแม่น้ำชนิดอื่น ๆ

ในธรรมชาติปลาชนิดนี้อยู่รวมกันเป็นฝูง จึงควรเลี้ยงอย่างน้อย 6 ตัวขึ้นไป1

ตัวเมียที่โตเต็มวัยน่าจะมีลำตัวลึกกว่าตัวผู้1

ยังไม่มีบันทึกการเพาะพันธุ์ในตู้ปลา ในธรรมชาติวางไข่ในช่วงฤดูฝน ระหว่างเดือนเมษายนถึงกันยายน1

M. obtusirostris เป็นปลาที่มีการกระจายพันธุ์กว้างที่สุดในสกุลนี้ ถิ่นอาศัยแผ่จากเมียนมาไปทางตะวันออกผ่านจีนตะวันตกเฉียงใต้ ไทย ลาว กัมพูชา และเวียดนาม และลงไปทางใต้ผ่านคาบสมุทรมลายูจนถึงหมู่เกาะซุนดาใหญ่ ได้แก่ บอร์เนียว สุมาตรา และชวา

พบในระบบแม่น้ำสายหลักหลายสาย เช่น แม่น้ำโขง เจ้าพระยา แม่กลอง บาตังฮารี และกาปวส โดยประชากรแต่ละแหล่งมีลวดลายสีต่างกันอยู่บ้าง

แหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบ (type locality) คือ 'Indonesia: Java: Buitenzorg [Bogor]'1

ส่วนใหญ่เป็นปลาแม่น้ำ ชอบน้ำใส ออกซิเจนสูง และมีกระแสน้ำไหล พื้นเป็นทรายหรือกรวด และมักพบในลำธารต้นน้ำที่มีหินและก้อนหินใหญ่จำนวนมาก จากการสร้างเขื่อนและการแทรกแซงอื่น ๆ ของมนุษย์ ปัจจุบันจึงพบอาศัยอยู่ในทะเลสาบและอ่างเก็บน้ำบางแห่งด้วย1

ในวงการปลาสวยงาม บางครั้งมีการขายปลาชนิดนี้ในชื่อ 'Burmese Rainbow Barb'

ปลาชนิดนี้ถูกเรียกว่า Mystacoleucus marginatus มานานหลายสิบปี แต่ตามงานของ Kottelat (2013) ชื่อดังกล่าวเป็นชื่อพ้องแบบอัตวิสัยที่ตั้งพร้อมกัน (simultaneous subjective synonym) ของ M. obtusirostris

M. obtusirostris แยกจากปลาชนิดอื่นในสกุลเดียวกันได้ด้วยลักษณะร่วมกันดังนี้ เกล็ดเส้นข้างลำตัว 24-26 + 2 เกล็ด แถวเกล็ดรอบคอดหาง 14 แถว ขอบปลายครีบก้นโค้งนูน ครีบหลังมีขอบด้านหน้าและขอบปลายสีดำ ครีบหางมีขอบปลายสีดำ และเกล็ดบนลำตัวส่วนใหญ่มีฐานสีดำรูปพระจันทร์เสี้ยว

ปลาในสกุล Mystacoleucus ทุกชนิดมีหนามหน้าครีบหลังที่นอนราบและชี้ไปทางหัว แต่อาจมองเห็นด้วยตาเปล่าได้ยาก หนามนี้อาจเกี่ยวติดสวิงได้ จึงต้องระมัดระวังเมื่อจับปลา

ลักษณะนี้พบได้ในปลาสกุล Tor, Spinibarbus และ Paraspinibarbus ด้วย แม้จะยังไม่มีหลักฐานหนักแน่นว่าสกุลเหล่านี้เป็นสายวิวัฒนาการเดียวกัน (monophyletic) และมีความเป็นไปได้ว่าต่างสกุลต่างพัฒนาหนามนี้ขึ้นมาอย่างอิสระ นอกจากนี้ Mystacoleucus spp. ยังระบุได้จากก้านครีบก้นแบบแตกแขนง 6-10 ก้าน และเกล็ดเส้นข้างลำตัว 24-39 เกล็ด1