อพิสโต บอเรลลี่

ตู้ที่มีขนาดฐานประมาณ 45 × 30 ซม. ถือว่าพอใช้ได้สำหรับปลา 1 คู่ ส่วนการเลี้ยงเป็นฝูงต้องใช้ตู้ที่ใหญ่กว่านี้มาก ปริมาตรประมาณ 41 ลิตร1

• อุณหภูมิ: 20–26 °C
• ค่า pH: ปลาที่เพาะพันธุ์เชิงพาณิชย์ค่อนข้างไม่จุกจิก แต่ประชากรในธรรมชาติเคยถูกจับมาจากแหล่งที่อยู่ซึ่งมีค่าที่บันทึกไว้อยู่ในช่วง 5.0–8.0 ขึ้นอยู่กับแหล่ง และอาจมีความต้องการที่เฉพาะเจาะจงกว่า
• ความกระด้าง (GH): 1–15 dGH ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับแหล่งที่มาของปลาอยู่บ้างเช่นกัน1

ขอเพียงมีที่หลบซ่อนและโครงสร้างในตู้เพียงพอ ปลาชนิดนี้ก็ไม่จุกจิกเรื่องการตกแต่งตู้ กระถางดินเผา ท่อพลาสติก และวัสดุสังเคราะห์อื่น ๆ ล้วนนำมาใช้ได้ดี หากต้องการให้ตู้ดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น อาจใช้พื้นทรายเนื้อนุ่ม ร่วมกับรากไม้และกิ่งไม้ที่จัดวางให้เกิดมุมร่มเงาและโพรงจำนวนมาก

การใส่ใบไม้แห้ง (ใบบีช ใบโอ๊ก หรือใบหูกวางก็ใช้ได้ทั้งหมด) จะยิ่งช่วยเสริมบรรยากาศแบบธรรมชาติ และเมื่อใบไม้ย่อยสลายก็จะเกิดกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ ซึ่งเป็นแหล่งอาหารเสริมที่มีค่าสำหรับลูกปลา ขณะที่แทนนินและสารเคมีอื่น ๆ ที่ปล่อยออกมาจากใบไม้ที่เน่าเปื่อยก็ช่วยจำลองสภาพน้ำให้ใกล้เคียงธรรมชาติ จะปล่อยใบไม้ทิ้งไว้ในตู้จนย่อยสลายหมดก็ได้ หรือจะนำออกแล้วเปลี่ยนใหม่ทุก ๆ 2–3 สัปดาห์ก็ได้ นอกจากนี้ยังอาจใส่พีทสำหรับตู้ปลาในถุงตาข่ายไว้ในระบบกรอง หรือแขวนไว้ที่ขอบตู้ก็ได้

แนะนำให้ใช้แสงค่อนข้างสลัว ไม้น้ำในสกุล Microsorum, Taxiphyllum, Cryptocoryne และ Anubias เหมาะที่สุดเพราะเติบโตได้ในสภาพแสงเช่นนี้ การมีพืชลอยน้ำเป็นหย่อม ๆ เพื่อช่วยกรองแสงให้นุ่มลงอีกก็อาจได้ผลดีเช่นกัน ระบบกรองหรืออย่างน้อยกระแสน้ำไม่ควรแรงมาก และควรหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนน้ำปริมาณมาก ๆ การเปลี่ยนน้ำ 10–15% ต่อสัปดาห์ถือว่าเพียงพอหากเลี้ยงปลาในตู้ไม่หนาแน่น1

เป็นปลากินเนื้อเป็นหลัก และในธรรมชาติดูเหมือนจะกินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่อาศัยตามพื้นท้องน้ำเป็นส่วนใหญ่ ในตู้ปลาควรให้อาหารสดและอาหารแช่แข็ง เช่น ไรทะเล ไรแดง และลูกน้ำริ้นน้ำจืด (หนอนแดง) อย่างสม่ำเสมอ แม้ว่าปลาส่วนใหญ่จะหัดกินอาหารแห้งได้ด้วย โดยทั่วไปจะชอบอาหารเม็ดมากกว่าอาหารแผ่น1

สำหรับตู้ปลารวมทั่วไป แนะนำให้เลือกปลาที่เพาะเลี้ยงในที่เลี้ยง ส่วนปลาที่จับจากธรรมชาติควรเลี้ยงเดี่ยว หรือเลี้ยงร่วมกับปลาเล็กประเภท dither fish เช่น ปลาในสกุล Nannostomus และไม่ควรเลี้ยงรวมกับ Apistogramma ชนิดอื่น1

ตัวผู้มีขนาดใหญ่กว่า สีสันสดกว่า และมีครีบยาวกว่าตัวเมีย1

เป็นปลาที่วางไข่บนวัสดุ โดยปกติจะวางไข่ในซอกหรือโพรงตามของตกแต่งในตู้ ตัวเมียเป็นผู้ดูแลไข่และลูกปลาหลังวางไข่ ในตู้ขนาดเล็กอาจต้องแยกตัวผู้ออก เพราะตัวเมียอาจก้าวร้าวรุนแรงมาก1

เป็นปลาท้องถิ่นของทางตอนใต้ของบราซิล ปารากวัย และทางตอนเหนือของอาร์เจนตินา พบในลำห้วยและลำน้ำสาขาของทั้งลุ่มน้ำ Rio Paraguay และลุ่มน้ำ Rio Paraná ตอนล่าง1

ได้รับการบรรยายลักษณะครั้งแรกจากตัวอย่างที่ 'Carandasiñho' ซึ่งปัจจุบันสะกดว่า Carand`zinho ในลุ่มน้ำ rio Paraguay รัฐ Mato Grosso ประเทศบราซิล ปัจจุบันเป็นที่ยอมรับว่ามีการกระจายพันธุ์กว้างกว่านั้น ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของระบบแม่น้ำ rio Paraguay, rio Paraná ตอนล่าง และแม่น้ำ Uruguay ทางตอนใต้ของบราซิล ปารากวัย อาร์เจนตินา และอุรุกวัย1

ปลาชนิดนี้มีสายพันธุ์สวยงามจำนวนมากที่ผ่านการคัดพันธุ์เพื่อจำหน่ายในวงการปลาสวยงาม และยังได้รับรหัส 'A' เป็น A234 ตามระบบของ DATZ โดยรูปแบบที่ใกล้เคียงกันซึ่งอาจเป็นชนิดเดียวกันได้รับรหัส A103, A104 และ A105 ตามแหล่งที่พบ

สกุล Apistogramma เป็นหนึ่งในสกุลปลาหมอสีอเมริกาใต้ที่มีจำนวนชนิดมากที่สุด ปัจจุบันมีชนิดที่ได้รับการยอมรับราว 70 ชนิด และยังมีอีกมากที่รอการบรรยายลักษณะ นอกจากนี้หลายชนิดยังมีรูปแบบสีตามภูมิศาสตร์ตั้งแต่ 2 แบบขึ้นไป ซึ่งในอนาคตอาจพบว่าเป็นชนิดแยกกันหรือไม่ก็ได้ ผู้เลี้ยงมักติดป้ายระบุข้อมูลแหล่งที่จับไว้หากมี เพื่อไม่ให้ปลาปะปนกันและป้องกันโอกาสเกิดการผสมข้ามสายพันธุ์

นักวิชาการยังได้จัดชนิดต่าง ๆ ในสกุลนี้ออกเป็นสายวิวัฒนาการ (lineage) กลุ่มซับซ้อน (complex) และกลุ่ม (group) เพื่อแยกแยะให้ชัดเจนยิ่งขึ้น รายชื่อเหล่านี้มีการเพิ่มเติมตามปลาที่ปรากฏในวงการปลาสวยงาม และมีการเปลี่ยนแปลงอยู่แทบตลอดเวลา ตัวอย่างเช่น กลุ่ม A. borelli ถูกจัดอยู่ภายใต้สายวิวัฒนาการ A. regani ที่ใหญ่กว่า1