ปลาไส้ตันตาขาว

หากจะเลี้ยงในระยะยาว ต้องใช้ตู้ปลาที่มีขนาดฐานอย่างน้อย 180 × 60 ซม. ปริมาตรประมาณ 648 ลิตร1

• อุณหภูมิ: 20–26 °C
• ค่า pH: 6.0–8.0
• ความกระด้าง (GH): 2–15 dGH1

น่าจะเลี้ยงได้ดีในตู้ขนาดใหญ่หลายรูปแบบ ตราบใดที่น้ำสะอาดอยู่เสมอและมีออกซิเจนเพียงพอ แต่ควรหลีกเลี่ยงการจัดตู้โล่งไม่มีอะไรเลย1

ในธรรมชาติปลาชนิดนี้กินเหยื่อขนาดเล็กเป็นหลัก เช่น แมลง ตัวอ่อนแมลง สัตว์จำพวกกุ้งกั้งปู และลูกปลาชนิดอื่น เพื่อให้ปลามีสภาพดีที่สุดในตู้ปลา ควรให้อาหารมีชีวิตและอาหารแช่แข็งขนาดเล็กเป็นประจำ เช่น หนอนแดง ไรแดง และไรทะเล ควบคู่กับอาหารแผ่นและอาหารเม็ดเล็กคุณภาพดี1

เหมาะอย่างยิ่งกับตู้รวมขนาดใหญ่ที่จัดตกแต่งไว้อย่างดี แต่ปลาตัวเต็มวัยขนาดใหญ่อาจข่มปลาที่ว่ายช้าหรือขี้ตกใจเป็นพิเศษได้ อย่างไรก็ตาม มีปลาที่เลี้ยงร่วมกันได้มากมาย เช่น ปลาในวงศ์ปลาตะเพียนหลายชนิด ปลาหมู ปลาหมอสี ปลาหนัง และปลาคาราซิน

โดยธรรมชาติเป็นปลาที่ชอบอยู่รวมกันเป็นฝูง ควรเลี้ยงเป็นกลุ่มอย่างน้อย 6 ตัว เมื่ออยู่กับพวกเดียวกันปลาจะมีสีสันสวยกว่า ตื่นตกใจน้อยลง และภาพรวมของตู้จะดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น1

ตัวเมียที่โตเต็มวัยพร้อมผสมพันธุ์น่าจะมีลำตัวหนากว่าตัวผู้1

เชื่อว่ายังไม่เคยมีการเพาะพันธุ์ในตู้ปลามาจนถึงปัจจุบัน ในธรรมชาติจะวางไข่ในพื้นที่น้ำท่วมช่วงปลายฤดูฝน1

ปัจจุบันเข้าใจกันว่าปลาชนิดนี้มีแหล่งกระจายพันธุ์ตามธรรมชาติกว้างมาก โดยแผ่จากลุ่มน้ำโขงในลาว กัมพูชา และเวียดนามลงไปทางตะวันตกเฉียงใต้ ผ่านประเทศไทย คาบสมุทรมลายู และหมู่เกาะซุนดาใหญ่ ได้แก่ บอร์เนียว สุมาตรา และชวา นอกจากนี้ยังมีบันทึกการพบในฟิลิปปินส์ด้วย

จึงพบได้ทั่วลุ่มน้ำโขง แม่กลอง และเจ้าพระยา รวมถึงลุ่มน้ำขนาดเล็กอีกหลายแห่ง ทะเลสาบ และอ่างเก็บน้ำ ในบางประเทศใช้เป็นปลาบริโภค และสีกับลวดลายอาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามแหล่งที่จับมา ยังไม่แน่ชัดว่าภายในขอบเขตการกระจายพันธุ์นี้มีการนำปลาเข้าไปปล่อยโดยฝีมือมนุษย์มากน้อยเพียงใด1

เป็นปลาแม่น้ำ ในฤดูแล้งจะหากินตั้งแต่กลางน้ำไปจนถึงพื้นท้องน้ำ และเชื่อกันว่าในฤดูฝนจะอพยพเข้าป่าริมฝั่งที่น้ำท่วมถึงเพื่อสืบพันธุ์

ปัจจุบันพบในแหล่งน้ำที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น อ่างเก็บน้ำ มากขึ้นเรื่อย ๆ อันเป็นผลจากการเข้าไปเปลี่ยนแปลงของมนุษย์ และในบางพื้นที่อาจได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อน มลพิษ หรือการจับมากเกินไปด้วย1

เช่นเดียวกับปลาชนิดอื่นในสกุลนี้ ยังมีข้อมูลเกี่ยวกับการเลี้ยงปลาชนิดนี้น้อยมาก แต่เป็นปลารักสงบที่แปลกตาสำหรับตู้ปลาขนาดใหญ่ วิธีที่ดีที่สุดในการหาปลาชนิดนี้อาจเป็นการคอยติดตามล็อตปลาธรรมชาติที่นำเข้าจากอินโดจีนและหมู่เกาะซุนดาใหญ่ เพราะไม่ค่อยมีการนำเข้าเป็นจำนวนมาก และส่วนใหญ่มักติดมากับปลาชนิดอื่น

แยกจากปลาชนิดอื่นในสกุลเดียวกันได้จากการมีหนวย 1 หรือ 2 คู่ มีปื้นสีดำที่โคนครีบหาง และมีจุดสีเข้มเรียงเป็นแถวตามแนวเกล็ดด้านข้างลำตัว

ปลาในสกุล Cyclocheilichthys มีลักษณะเด่นคือ ก้านแข็งครีบหลังเป็นหยัก ครีบท้องมีก้านครีบแขนง 9 ก้าน จะงอยปากเป็นรูปกรวย ปากเล็กอยู่ค่อนลงด้านล่าง และมีแถวรอยพับรับสัมผัสเรียงขนานกันบนจะงอยปากและแก้ม ลักษณะหลังนี้ไม่พบในปลาวงศ์ตะเพียนส่วนใหญ่ แต่พบในบางสกุล เช่น Eirmotus, Oreichthys และ Neobarynotus

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมามีปัญหาเรื่องการตั้งชื่ออยู่บ้าง ซึ่งดูเหมือนเกิดจากการที่ Bleeker (1859) ใช้ชื่อ Cyclocheilichthys และ Anematichthys (ซึ่งปัจจุบันเป็นชื่อพ้อง) พร้อมกันเพื่ออ้างถึงปลาชนิดเดียวกันคือ C. apogon ประเด็นนี้ได้รับการแก้ไขโดย Kottelat (1999) แต่ภายหลังถูกตีความผิดโดย Pasco-Viel, Veran และ Variot (2012) ซึ่งสรุปว่า Cyclocheilichthys เป็นกลุ่มแบบพาราไฟเลติก และแยกสกุลออกเป็นสองกลุ่ม คือ Cyclocheilichthys (ประกอบด้วย C. enoplos) และ Anematichthys (ประกอบด้วย C. apogon, C. armatus และ C. repasson)

เรื่องนี้ได้รับการแก้ไขโดย Kottelat (2013) ปัจจุบันสกุล Cyclocheilichthys มี 7 ชนิด ส่วนสกุล Cyclocheilos ที่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่นั้นรวมสมาชิกเดิมอย่าง C. enoplos และ C. furcatus ไว้ด้วย สำหรับ C. heteronema มีความแตกต่างจาก Cyclocheilichthys ชนิดอื่นค่อนข้างมาก และอาจถูกแยกออกไปในที่สุด โดยมีชื่อสกุล Oxybarbus พร้อมให้ใช้

เมื่อพิจารณาว่า C. apogon มีแหล่งกระจายพันธุ์กว้างมาก และดูจากรูปแบบที่พบในปลาชนิดอื่นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก็มีเหตุผลที่ปลาชนิดนี้อาจกลายเป็นกลุ่มของปลาหลายชนิดที่ใกล้ชิดกันเช่นกัน1