ปลาซิวซาราวัก

ตู้ปลาขนาด 60 × 38 × 30 ซม. (ประมาณ 68 ลิตร) ก็ใหญ่พอสำหรับเลี้ยงปลาชนิดนี้เป็นฝูงเล็ก ๆ2

• อุณหภูมิ: 22–26 °C
• ค่า pH: 6.0–7.5
• ความกระด้าง (GH): 2–12 dGH2

การเลือกของตกแต่งไม่น่าจะสำคัญมากนัก แต่ปลาซิวขนาดเล็กชนิดอื่น ๆ มักมีสีสวยขึ้นเมื่อเลี้ยงในตู้ที่ปลูกไม้น้ำหนาแน่นและใช้วัสดุปูพื้นสีเข้ม การใส่ไม้น้ำลอยผิวน้ำบ้าง และใส่รากหรือกิ่งขอนไม้เพื่อช่วยกรองแสงที่ส่องเข้าตู้ ดูเหมือนปลาจะชอบ และยังทำให้ตู้ดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น ระบบกรองไม่จำเป็นต้องแรงมาก เพราะปลาชนิดนี้ส่วนใหญ่มาจากแหล่งน้ำที่ไหลเอื่อย และอาจลำบากหากในตู้มีกระแสน้ำแรง2

ในธรรมชาติน่าจะกินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังทั้งที่อยู่ในน้ำและบนบกเป็นหลัก เช่นเดียวกับปลาในสกุลเดียวกันที่ใกล้เคียงกัน ในตู้ปลาน่าจะยอมรับอาหารแห้งที่มีขนาดเหมาะสม แต่ไม่ควรให้อาหารแห้งเพียงอย่างเดียว การให้อาหารสดและอาหารแช่แข็งขนาดเล็กทุกวัน เช่น ไรแดง หนอนแดง และอาหารทำนองเดียวกัน จะทำให้ปลามีสีสวยที่สุดและช่วยกระตุ้นให้ปลาพร้อมผสมพันธุ์2

เป็นปลาฝูง1

ปลาชนิดนี้น่าจะเหมาะมากสำหรับเลี้ยงรวมในตู้ปลาเลี้ยงรวมที่สงบ ร่วมกับปลาจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หรืออินเดีย เช่น ปลาในสกุล Rasbora ชนิดอื่นที่มีขนาดใกล้เคียงกัน ปลาสกุล Puntius ปลาหมูและปลารากกล้วย (วงศ์ Botiidae/Cobitidae) และปลากระดี่สกุล Trichogaster หากจัดตู้แบบไบโอโทป ก็ลองเลี้ยงร่วมกับปลาชนิดอื่นจากเกาะบอร์เนียวได้ มีตัวเลือกที่เหมาะสมหลายชนิด แต่ชนิดที่มีการส่งออกบ่อยกว่า ได้แก่ Rasbora borapetensis, R. einthovenii, Trichogaster trichopterus และ Pangio semicincta

โดยธรรมชาติเป็นปลาฝูง จึงควรเลี้ยงเป็นกลุ่มอย่างน้อย 8-10 ตัว การเลี้ยงในจำนวนที่มากพอไม่เพียงทำให้ปลาตื่นตกใจน้อยลง แต่ยังทำให้ตู้ดูสวยและเป็นธรรมชาติมากขึ้นด้วย ตัวผู้ก็จะแสดงสีสันที่สวยที่สุดออกมาเมื่อแข่งกันเรียกความสนใจจากตัวเมีย2

ตัวเมียที่โตเต็มวัยน่าจะมีท้องกลมกว่าตัวผู้อย่างเห็นได้ชัด และน่าจะตัวใหญ่กว่าตัวผู้เล็กน้อย2

ยังไม่แน่ชัดว่ามีผู้เลี้ยงเพาะพันธุ์ปลาชนิดนี้ได้แล้วหรือไม่ แม้ว่าน่าจะทำได้แน่นอน เช่นเดียวกับปลาในวงศ์ปลาตะเพียนส่วนใหญ่ ปลาชนิดนี้วางไข่แบบโปรยไข่ วางไข่ได้ต่อเนื่อง และไม่มีการดูแลลูก กล่าวคือ เมื่อปลาอยู่ในสภาพสมบูรณ์จะวางไข่บ่อย และในตู้ที่ปลูกไม้น้ำหนาแน่นและเซ็ตตัวมานานแล้ว อาจมีลูกปลาจำนวนไม่มากเริ่มปรากฏขึ้นเองโดยไม่ต้องให้คนเข้าไปจัดการ

อย่างไรก็ตาม หากต้องการได้ลูกปลาจำนวนมากขึ้น จำเป็นต้องควบคุมมากขึ้นอีกเล็กน้อย โดยเริ่มจากวิธีที่ใช้ได้ผลกับปลาขนาดเล็กชนิดอื่น ๆ ในสกุลนี้ ยังคงขุนพ่อแม่พันธุ์รวมกันเป็นกลุ่มได้ แต่ควรเตรียมภาชนะทรงยาวและตื้นไว้หนึ่งใบหรือมากกว่า เช่น ขนาด 45 × 20 × 20 ซม. (29.5 ลิตร) แล้วเติมน้ำไว้ครึ่งหนึ่ง ภาชนะเหล่านี้ควรมีแสงสลัวมาก และปูพื้นด้วยตาข่ายที่มีช่องใหญ่พอให้ไข่ตกผ่านลงไปได้ แต่เล็กพอที่พ่อแม่ปลาจะเข้าไปถึงไข่ไม่ได้ จะใช้แผ่นหญ้าเทียมพลาสติกที่หาซื้อได้ทั่วไปก็ได้ ซึ่งใช้ได้ผลดีมากกับปลาชนิดอื่น

น้ำควรมีค่า pH เป็นกรดอ่อนถึงเป็นกลาง และอุณหภูมิค่อนไปทางช่วงบนของช่วงที่แนะนำไว้ข้างต้น ในช่วงแรกอาจใส่กรองในตู้แบบมีมอเตอร์ไว้ด้วย โดยวางให้น้ำไหลไปตามความยาวทั้งหมดของตู้ เมื่อพ่อแม่พันธุ์ได้รับการขุนดีแล้วและตัวเมียดูมีไข่เต็มท้อง จึงปล่อยปลาหนึ่งหรือสองคู่ลงในภาชนะแต่ละใบ กระตุ้นการวางไข่ได้โดยเติมน้ำที่เย็นกว่าทีละน้อยทุก ๆ สองสามชั่วโมงให้ระดับน้ำในตู้ค่อย ๆ เพิ่มขึ้นจนเต็ม และให้อาหารสดและอาหารแช่แข็งทีละน้อย น่าจะมีการวางไข่หลายครั้งก่อนที่ไข่ของตัวเมียจะหมด

พ่อแม่ปลาน่าจะกินไข่ที่หาเจอ จึงควรย้ายออกหลังผ่านไปสองสามวัน และในตอนนั้นควรเปลี่ยนกรองแบบมีมอเตอร์เป็นกรองฟองน้ำที่เซ็ตตัวแล้ว เพื่อไม่ให้ลูกปลาถูกดูดเข้าไปในกรอง ระยะฟักไข่ของปลาในสกุล Rasbora ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิในระดับหนึ่ง แต่โดยทั่วไปใช้เวลา 18 ถึง 48 ชั่วโมง และลูกปลาจะเริ่มว่ายน้ำได้เองหลังจากนั้นอีก 24 ถึง 48 ชั่วโมง อาหารช่วงแรกควรเป็นพารามีเซียมหรืออาหารที่คล้ายกัน แล้วค่อยเริ่มให้ลูกไรทะเลแรกฟัก และ/หรือไมโครเวิร์ม เมื่อลูกปลาโตพอจะกินได้2

R. sarawakensis มีถิ่นกำเนิดในส่วนของเกาะบอร์เนียวที่เป็นของมาเลเซีย1

เป็นปลาถิ่นเดียวของเกาะบอร์เนียว แม้ชื่ออาจทำให้เข้าใจเป็นอย่างอื่น แต่ไม่ได้พบเฉพาะในรัฐซาราวัก (มาเลเซีย) เท่านั้น ยังกระจายเข้าไปถึงจังหวัดกาลิมันตันตะวันตก (Kalimantan Barat) ของอินโดนีเซียที่อยู่ติดกันด้วย มีบันทึกการพบจากระบบแม่น้ำหลายสาย เช่น Batang Kayan และ Sungai Sarawak ในซาราวัก รวมถึง Mempawah และ Melawi ในกาลิมันตันตะวันตก2

ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในลำธารในป่าที่น้ำไหลช้าและมีพืชขึ้นหนาแน่นตามริมตลิ่ง ลำธารเหล่านี้มักถูกเรือนยอดของป่าดิบชื้นที่หนาทึบบังแสงไว้ พื้นท้องน้ำส่วนใหญ่เป็นชั้นตะกอนโคลนหนา มีกิ่งไม้และใบไม้ร่วงทับถมอยู่ น้ำค่อนข้างใสแต่มีสีน้ำตาลอ่อน ๆ จากแทนนินที่ปล่อยออกมาจากซากอินทรียวัตถุที่กำลังย่อยสลาย ในแหล่งที่พบแห่งหนึ่งในซาราวักซึ่งเป็นสภาพแบบทั่วไป มีปลาชนิดอื่นที่อาศัยร่วมกัน ได้แก่ Rasbora borapetensis, Puntius kuchingensis, P. sealei, Hemirhamphodon pogonognathus, Betta taeniata และปลาค้อสกุล Nemacheilus อีกหนึ่งชนิดที่ยังระบุชนิดไม่ได้2

R. sarawakensis มีข้อมูลในเอกสารด้านการเลี้ยงปลาสวยงามน้อย และยังไม่แน่ชัดว่าเคยมีการส่งออกเพื่อวงการปลาสวยงามหรือไม่ แต่อาจลองมองหาได้ในล็อตปลาธรรมชาติที่ส่งมาจากทางใต้หรือทางตะวันตกของเกาะบอร์เนียว เรื่องนี้ค่อนข้างแปลก เพราะเป็นปลาตัวเล็กที่สวยและรักสงบมาก เหมาะกับตู้ปลาในบ้านหลายแบบ และดูเหมือนจะพบได้ค่อนข้างทั่วไปในแหล่งกระจายพันธุ์ตามธรรมชาติ

สกุล Rasbora ได้รับการยอมรับมานานแล้วว่าเป็นกลุ่มที่มีหลายสายบรรพบุรุษ (polyphyletic) ดังที่ Kottelat (1999) และคนอื่น ๆ ได้ระบุไว้ ในปี 2010 ผลการวิเคราะห์สายวิวัฒนาการของ Liao et al. เสนอให้มีการเปลี่ยนแปลงหลายประการเพื่อปรับปรุงอนุกรมวิธาน ตามการจัดกลุ่มของพวกเขา R. sarawakensis ถูกจัดอยู่ในกลุ่มชนิด R. trifasciata ไม่นานหลังจากนั้น Tang et al. (2010) ได้ตีพิมพ์งานวิจัยเกี่ยวกับระบบอนุกรมวิธานของวงศ์ย่อย Danioninae ผลของพวกเขาแตกต่างจากของ Liao et al. อย่างมาก และได้ยุบสกุลใหม่เหล่านั้น รวมถึง Boraras และ Trigonostigma ให้เป็นชื่อพ้องของ Rasbora ซึ่งพวกเขาอธิบายว่าเป็นแนวทางที่ 'อนุรักษ์นิยมกว่า' ข้อสรุปทั้งสองแบบอาจยังไม่เป็นที่น่าพอใจ ระบบของ Liao et al. จึงถูกนำมาใช้ไปก่อนจนกว่าจะมีการศึกษาเพิ่มเติมในอนาคต

ชนิดต้นแบบ (type species) ของสกุล Rasbora คือ R. cephalotaenia (ซึ่งในตอนนั้นคือ Leuciscus cephalotaenia) เนื่องจากเมื่อ Bleeker ใช้ชื่อสกุลนี้ครั้งแรกในปี 1859 มีชนิดที่ระบุชื่อไว้เพียงสี่ชนิดเท่านั้น Howes (1980) เสนอให้แยกปลาหลายชนิดออกไปไว้ในสกุล Parluciosoma แต่ผลการศึกษาของ Liao et al. ไม่พบว่ากลุ่มดังกล่าวเป็นกลุ่มที่มีบรรพบุรุษร่วมเดียวกัน (monophyly)2