ปลาบัตเตอร์ฟลาย สปลิทฟิน

ตู้ต้องมีขนาดฐานอย่างน้อย 90 × 30 ซม. ปริมาตรประมาณ 81 ลิตร1

• อุณหภูมิ: 20–25 °C
• ค่า pH: 7.0–8.0
• ความกระด้าง: 10–20 dGH1

ตู้ที่ปลูกไม้น้ำหนาแน่นและใช้วัสดุปูพื้นสีเข้มจะช่วยให้ปลาแสดงสีสันได้สวยที่สุด ต้องมีน้ำที่มีออกซิเจนสูงและกระแสน้ำปานกลาง ระบบกรองที่มีประสิทธิภาพเป็นสิ่งจำเป็น เพราะปลาชนิดนี้ไม่เพียงแต่ทำให้น้ำสกปรกง่าย แต่ยังไวต่อคุณภาพน้ำที่แย่ลงด้วย1

เป็นปลากินทั้งพืชและสัตว์และกินเก่ง รับอาหารได้เกือบทุกชนิดที่ให้ ในธรรมชาติปลาชนิดนี้กินตะไคร่และสาหร่ายในปริมาณมาก จึงควรมีอาหารประเภทผักรวมอยู่ในอาหารด้วย ผักโขมลวก สาหร่ายโนริ (สาหร่ายทะเลแห้ง) และอาหารแผ่นผสมสาหร่ายสไปรูลิน่า ล้วนใช้ได้ดี1

ไม่เหมาะกับตู้รวม เพราะอาจค่อนข้างก้าวร้าว โดยเฉพาะตัวผู้ นอกจากนี้ยังแย่งอาหารกันมากในช่วงเวลาให้อาหาร สามารถเลี้ยงรวมกับปลาที่มีขนาดใกล้เคียงกันและแข็งแรงทนทานได้ แต่เลี้ยงในตู้เฉพาะชนิดจะดีกว่า1

ตัวผู้มีขนาดเล็กกว่าและสีสันสดกว่าตัวเมีย มีเกล็ดสะท้อนแสงตลอดแนวข้างลำตัว และครีบหางมีขอบสีดำและเหลือง ตัวผู้ยังมี andropodium (ครีบก้นที่มีรอยหยักใช้ในการสืบพันธุ์ คล้ายกับ gonopodium ในปลาออกลูกเป็นตัวชนิดอื่น) ตัวผู้ที่โตเต็มวัยบางครั้งจะมีแผ่นหลังกว้างมาก1

เป็นปลาออกลูกเป็นตัวที่เพาะพันธุ์ได้ง่าย ตู้เฉพาะชนิดให้ผลดีที่สุด และสามารถเพาะได้ทั้งแบบคู่เดียวหรือแบบเป็นกลุ่ม (เรียกว่า flock spawning) ตู้เพาะพันธุ์ควรปลูกไม้น้ำให้หนาแน่นมาก ปลากลุ่มกู๊ดดีดผสมพันธุ์ต่างจากปลาออกลูกเป็นตัวชนิดอื่นเล็กน้อย เนื่องจากตัวเมียไม่เก็บสะสมน้ำเชื้อไว้เหมือนปลาออกลูกเป็นตัวหลายชนิด จึงต้องได้รับการผสมใหม่ทุกครั้งสำหรับลูกปลาแต่ละครอก นอกจากนี้ยังไม่มีจุดตั้งท้อง (gravid spot) ให้เห็น

ตัวเมียจะเป็นฝ่ายเริ่มการผสมพันธุ์ โดยว่ายเฉียงไปด้านหน้าตัวผู้และสั่นตัว ซึ่งจะทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ และตัวผู้จะแสดงสีเข้มที่สุดก่อนเข้าร่วมเกี้ยวพาราสี ในที่สุดปลาทั้งสองตัวจะจับคู่กันและเกิดการผสมพันธุ์

ระยะตั้งท้องใช้เวลา 55-60 วัน หลังจากนั้นจะออกลูกขนาดใหญ่มาก (ยาวได้ถึงประมาณ 1.9 ซม.!) จำนวน 5-30 ตัว บางครั้งลูกปลาอาจมีสิ่งที่ดูเหมือนสายสะดือติดอยู่ ซึ่งเป็นเรื่องปกติและจะหายไปภายใน 2-3 วัน ลูกปลามีขนาดใหญ่พอจะกินอาหารชนิดเดียวกับพ่อแม่ได้ตั้งแต่แรกเกิด และจะกล้าและว่ายออกมาตั้งแต่แรก แย่งอาหารกับปลาตัวอื่นในตู้ พ่อแม่ปลาไม่ค่อยกินลูก1

เป็นเวลาหลายปีที่เชื่อกันว่าเป็นปลาเฉพาะถิ่นของลุ่มน้ำ Río Ameca ในรัฐฮาลิสโก ทางภาคกลางค่อนไปทางตะวันตกของเม็กซิโก รวมถึงแม่น้ำสาขา Río Teuchitlán แต่ปัจจุบันทราบแล้วว่าพบในหุบเขา Sayula ที่อยู่ติดกันด้วย โดยมีการค้นพบประชากรหลายกลุ่มที่นั่น ณ เวลาที่เขียน IUCN ระบุสถานะไว้อย่างไม่ถูกต้องว่าสูญพันธุ์แล้ว1

แหล่งน้ำผุดที่น้ำใสและมีพืชน้ำขึ้นหนาแน่น1

แม้มักมีการกล่าวว่าสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติแล้ว แต่ปลาชนิดนี้ซึ่งเป็นชนิดเดียวในสกุล (monotypic) ยังคงพบอยู่ในบางแหล่ง ในวงการปลาสวยงามก็ไม่ได้หายากนัก มีประชากรในที่เลี้ยงเป็นจำนวนมาก บางสายได้รับการคัดพันธุ์จนเกิดความหลากหลายของสีและลวดลาย

เช่นเดียวกับปลากู๊ดดีดชนิดอื่น ความแตกต่างด้านขนาดระหว่างเพศมีน้อยกว่าปลาออกลูกเป็นตัวอีกหลายชนิด เชื่อกันว่าเกี่ยวข้องกับโครงสร้างของ andropodium ที่ค่อนข้างดั้งเดิม ปลาจึงมักเลือกคู่ที่มีขนาดใกล้เคียงกันเพื่อให้อวัยวะสืบพันธุ์ประกบกันได้พอดี

ปลากลุ่มกู๊ดดีดมีลักษณะเฉพาะที่ไม่พบในปลาออกลูกเป็นตัวกลุ่มอื่น คือลูกปลาที่กำลังเจริญเติบโตจะได้รับสารอาหารผ่านโครงสร้างพิเศษที่เรียกว่า trophotaenia ซึ่งทำหน้าที่คล้ายรกในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และมักเห็นส่วนที่เหลือของมันติดอยู่กับลูกปลาตอนแรกเกิด ตัวผู้ยังมีโครงสร้างกล้ามเนื้อภายในที่เรียกว่า pseudophallus ซึ่งเชื่อมท่อน้ำเชื้อเข้ากับช่องเพศ เชื่อกันว่าใช้ในการฉีดน้ำเชื้อออกไปอย่างแรง

ในตู้ปลา ตัวผู้จะจัดลำดับชั้นกันเอง ซึ่งมีการพองครีบข่มกันมากและมีการตอดกันบ้าง แต่ไม่ค่อยเกิดบาดแผลถาวร ตัวผู้จ่าฝูงในแต่ละกลุ่มสังเกตได้จากสีที่สดกว่าและท่าทางที่กระฉับกระเฉงกว่า1